ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٥٩ - پرسش شما، پاسخ موعود
تأمين معاش و امور ظاهرى و زندگى اجتماعى انسان، نيازمند رهبر است، تمام عبادتها و اعمال باطنى وى نيز كه با صيرورت و تحوّل درونى همراه است، به محرّك و رهبرى نياز دارد تا آنها را هدايت و به سرمنزل مقصود (قرب الى الله) برساند.
٤. امامان معصوم (ع) علاوه بر رهبرى ظاهرى و اداره ملكى جامعه، رهبرى ملكوتى جامعه بشرى را نيز بر عهده داشتند. همان گونه كه گذشت، سير باطنى انسان (صيرورت او) از نظر اهمّيت با سير ظاهرى، مُلكى و دنيايى قابل مقايسه نيست.
٥. گرچه بيگانگان، رهبرى ظاهرى را از ائمه اطهار (ع) گرفتند و آنان را خانه نشين كردند، امّا رهبرى ملكوتى انسانها و جوامع بشرى حقيقتى است كه از وجود مقدّس آنان جدا نمىشود.
٦. نماز، روزه، زكات، حج و ديگر عبادات، هر كدام نوعى صعود و تقرّب به سوى خداى سبحان دارند. «إِلَيْهِيَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ؛[١] هر كس سربلندى مىخواهد؛ سربلندى يك سره از آن خداست سخنان پاكيزه به سوى او بالا مىرود و كار شايسته به آن رفعت مىبخشد و كسانى كه با حيله و مكر كارهاى بد مىكنند، عذابى سخت خواهند داشت و نيرنگشان خود تباه مىگردد.» اين صعود، حركتى به نحو صيرورت است و مسلّماً به محرّك و رهبر نياز دارد؛ يعنى بايد انسان كاملى باشد كه عمل صالحش اعمال بندگان را بالا ببرد و رهبرى كند تا به درگاه قبول حضرت حق برسد.
اين انسان كامل همان امام معصوم است كه نمازش نماز هر فرد متّقى را امامت مىكند و حج و زكات و تمام اعمالش، اعمال بندگان صالح را تا وصول به بارگاه حضرت حق، رهنمون مىشود. بر اين اساس، هر كه اوّل وقت نماز به پا دارد، به امام زمان خويش اقتدا كرده است. چون امام زمان (ع) هماره اوّل وقت نماز مىگزارد و هر كس در هر اقليمى كه باشد، اگر اوّل وقت نماز بخواند، در اين عمل با فضيلت به امام خود اقتدا كرده است، يعنى نماز او به كاروان نمازهايى پيوسته كه با امامت نماز ولى خدا، به سوى خدا در حال صعود است.
٧. از آنچه بيان شد، در مىيابيم كه وجود مقدّس حضرت مهدى (ع) رهبرى ملكوتى تمام انسانها و هر آنچه را كه داراى صيرورت و تحوّل است، به عهده دارد. او به اذن خدا، مدبّر امور است و خلقت و هدايت و تدبير و درمان و حيات و مرگ به واسطه او تحقّق مىيابد. به همين سبب امامان معصوم (ع) را واسطههاى فيض حق و مجارى روزى خلايق مىدانيم.[٢]
وجود آنها همچون دو دستى است كه با يكى ارزاق و مقدّرات خلايق از درگاه ربوبى دريافت و در عالم هستى توزيع مىشود و با ديگرى اعمال صالح بندگان تاعرش الهى رهبرى و هدايت مىگردد. اگر ولى الله الاعظم (ع) عملى را امضا كند، قطعاً مورد قبول خداوند متعال است وگرنه هيچ يك از اعمال انسان پذيرفته نمىشود. بدين سبب، در زيارت جامعه كبيره مىخوانيم: «بكم فتح الله و بكم يختم، و بكم ينزّل الغيث، و بكم يمسك السماء أن تقع على الأرض إلّا بإذنه، و بكم ينفّس الهمّ، و يكشف الضرّ؛[٣] خدا به وسيله شما آغاز كرد و به شما ختم مىكند و به خاطر شما باران را فرو مىفرستد و به وسيله شما آسمان را از اينكه جز به اجازه او بر زمين افتد، نگه داشته است و به خاطر شما اندوه را بيرون برد و سختى را برطرف كند.»
«إن ذُكر الخير كنتم أوّله، و أصله و فرعه، و معدنه و مأويه ومنتهاه؛[٤] هر گاه خير و خوبىها ياد شود، شما اوّل و اصل و فرعها و معدن و جايگاه و سر حدّ نهايىاش هستيد.»
و شايد راز بعضى از روايتها و دعاهاى امامان معصوم (ع) در همين امر نهفته است: «اگر زمين بدون امام باشد، نظمش از هم بپاشد و در هم فرو ريزد.»[٥]؛
«كجاست آن وسيلهاى كه فيوضات آسمان را به اهل زمين مىرساند.»؛ [٦]
«به ماندن او است كه دنيا باقى مانده است و به خير و بركت او تمام مخلوقات روزى داده مىشوند.»[٧]
و شايد سرّ خواندن دعاى فرج در شب قدر نيز همين امر باشد.
پىنوشتها:
[١]. سوره انشقاق (٨٤)، آيه ٦.
[٢]. سوره فاطر (٣٥)، آيه ١٠.
[٣]. جوادى آملى، تفسير موضوعى قرآن كريم، ج ١٤، صص ٩٧- ١٢٠، با تلخيص.
[٤]. مفاتيح الجنان، زيارت جامعه كبيره.
[٥]. مفاتيح الجنان، زيارت جامعه كبيره.
[٦]. كلينى، اصول كافى، ج ١، ص ١٧٩.
[٧]. مفاتيحالجنان، دعاى ندبه.
[٨]. مفاتيحالجنان، دعاى عديله.