أحكام المياه - الشيخ محمد رضا النجفي الأصفهاني - الصفحة ٣٠ - ٥- تقريرات
شاگردان وى را در دو حوزه مىتوان سراغ كرد: حوزۀ علمى اصفهان، حوزۀ علميّۀ قم.
وى از زمان ورود به اصفهان (محرّم الحرام ١٣٣٤ قمرى) تدريس را آغاز كرد و اين درس و بحث پرثمر تا پايان عمر وى (سال ١٣٦٢) به مدّت ٢٨ سال بدون وقفه ادامه داشت. محقّق فرزانه مرحوم سيّد مصلح الدّين مهدوى در كتاب «تاريخ علمى اجتماعى اصفهان در دو قرن اخير» از حدود يكصد و پنجاه نفر از شاگردان وى در اين دوره نام مىبرد كه برخى از آنان عبارتند از حضرات آيات: شيخ احمد فياض فُروشانى، شيخ حَيدر على محقّق، شيخ عبّاسعلى اديب حبيبآبادى، شيخ على مشكاة سِدِهى، سيّد مجتبى مير محمّد صادقى، سيّد مصطفى مهدوى هُرِستانى.
وى پس از هجرت به قم حدود يك سال در اين شهر مىماند و به اصرار دوست فرزانۀ خويش، مؤسّس حوزۀ علميّۀ قم، مرحوم حاج شيخ عبد الكريم حائرى يزدى، حوزۀ تدريس تشكيل مىدهد. شاگردان وى در اين دوره عدّهاى از طلّاب فاضل آن زمان بودند كه بعدها هريك به مقامات بلند علمى و دينى نائل گشتند، از آن جمله حضرات آيات عظام: امام خمينى، سيّد محمّد رضا گلپايگانى، سيّد شهاب الدّين مرعشى نجفى، حاج آقا رضا مدنى كاشانى، سيّد احمد زنجانى، ميرزا محمّد ثقفى طهرانى، شيخ محمّد باقر كمرهاى، حاج ميرزا خليل كمرهاى.
٥- تقريرات
همانگونه كه در مقدّمه گذشت، «تقريرات» قسمتى از ميراث علمى شيعه را تشكيل مىدهد. برخى از شاگردان علّامۀ نجفى نيز تقريرات استاد خويش را نگاشتهاند. اين عدّه عبارتند از حضرات آيات: شيخ محمّد باقر نجفى، شيخ حيدر على محقّق، سيّد عطاء اللّه فقيه امامى [١]، سيّد احمد حسينى زنجانى (نويسندۀ تقريرات حاضر) [٢].
[١]- نگر: قبيلۀ عالمان دين، ص ١١١؛ گلشن اهل سلوك، ص ١٣٣.
[٢]- نگر: الذريعة، ج ١١، ص ١٠٠، شمارۀ ٦١٣.