جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٢٥ - ويژگىهاى كتاب جمال آفتاب و آفتاب هر نظر

تمجيد از استاد- مدّ ظلّه العالى- قطعاً ناخشنودى آن بزرگ را در پى خواهد داشت؛ و ليكن به جرأت مى توان گفت: تا كنون هيچ شرحى بر ديوان خواجه نوشته نشده است كه شارح آن واجد همه اين جهات باشد.

گذشته از اين، نويسنده بزرگوار در اين كتاب در معناى هر بيت از ابيات ديگر خواجه كمك گرفته است، و چنانكه خود مى فرمودند:

«هنگام شرح هر غزل ابتدا معانى لغات و اصطلاحات آن را استخراج مى نمودم و سپس براى فهم معنا و ارتباط آن با ساير ابيات، يك غزل را مكرّر اندر مكرّر با خود زمزمه مى كردم و آن را به ساير غزليات عرضه مى نمودم، و مدتها و گاه در موارد مشكل تا چند شبانه روز در اطراف آن فكر مى كردم و در پى يافتن معنا و سياق بيت و حال روحى حافظ در ضمن سرودن هر بيت، و ارتباط آن با ساير ابيات يك غزل بودم، و البته در اين راستا امدادهاى غيبى و عنايات حضرت حق گاه و بى‌گاه شامل حالم بود، تا توانستم اين شرح را به پايان ببرم، والحمد للَّه.».

اعمال اين روش و تحقيق گسترده و طاقت فرسا در تمامى غزليّات و نيز مطالعه پى در پى هر غزل، راه يافتن به انسجام ابيات را در پى دارد. و تنها در اين صورت است كه مى توان ادّعا كرد انسان هم به فضاى فكرى و افق ذهنى حافظ راه يافته است، و هم به فضاى معنوى و حال و هوايى كه سراينده در هنگام سرودن داشته است. و اين روش منحصر به فردى است كه در كتاب «جمال آفتاب و آفتاب هر نظر» اتّخاذ و رعايت شده است؛ زيرا اين شرح با بهره گيرى از پشتوانه عظيم حالات معنوى و انس با حافظ و نيز پشتوانه اطلاعات علمى دو محقق برجسته: حضرت علّامه طباطبايى قدس سره و شاگرد بزرگوارش حضرت استاد على سعادت پرور پهلوانى تهرانى- ادام اللَّه ظلّه على روؤس السالكين- تدوين يافته است.

انسجام اين شرح در معناى اشعار حافظ و بهره گيرى از روش تفسير موضوعىِ حافظ به حافظ، كه رشحاتى از آن در ذيل معناى هر يك از ابيات آمده است، نشان‌