جمال آفتاب و آفتاب هر نظر؛ شرحى بر ديوان حافظ - سعادت پرور، على - الصفحة ٩ - چگونه اشعار حافظ را معنا كنيم؟

مى‌گذرد، كه:

... يا تسخّر زنان مى پرسد:

و يا آشكارا به باور نداشتن مواعيد مذهبى اقرار مى كند، كه فى المثل:

به راستى كيست اين مرد عجيب كه با اين همه، حتى در خانه قشرى‌ترين مردم اين ديار نيز كتابش را با قرآن و مثنوى در يك طاقچه مى نهند، بى طهارت دست به سويش نمى برند، و چون به دست گرفتند همچون كتاب آسمانى مى بوسند و به پيشانى مى گذارند، سروش غيبى‌اش مى دانند و سرنوشت اعمال و افعال خود را تمام بدو مى سپارند؟ كيست اين مرد كافر كه چنين به حرمت، در صف پيغمبران و اولياء اللّهش مى نشانند؟»[١].

غافل از آنكه خود آن جناب رمز همه توفيق‌هاى خود را در تهذيب نفس و گريه شبانه و مناجات سحرگاهان و انس با قرآن مى داند و مى گويد:

و نيز مى فرمايد:

روشنى اين مسأله از منظر عقل تا به آنجاست كه حكيمى چون شيخ الرئيس در.

[١]. علل گرايش به ماديگرى، مقدّمه، ص ١٥، به نقل از احمد شاملو: حافظ شيراز( مقدّمه)، ص ٢٥ و ٢٦.

[٢]. ديوان حافظ، تصحيح قدسى، غزل ٢٧٥.

[٣]. همان، غزل ٤٢١.