ترجمه ثواب الأعمال و عقاب الأعمال شيخ صدوق - حسن زاده، صادق - الصفحة ١٠ - مقدمه مترجم
تمسخر مىگيرد و آن را دروغ مىپندارد امّا وقتى قدم به اين دنيا نهاد مىبيند نيازهايش بسيار گسترده و پايانناپذير است.
اگر اين دنيا را با بهشت مقايسه كنيم همان برداشت بچه در جنين مادر براى ما نيز رخ خواهد داد. مرحوم علامه طباطبائى در اين خصوص مىفرمايد: «نظام عالم آخرت يقينا با نظام اين عالم فرق مىكند. مثلا انسان در دنيا پس از غذا خوردن سير مىشود و گنجايش خوردن چيز ديگر را ندارد و اگر بخورد مىتركد، ولى در آن جهان هر قدر بخورد سير نمىشود و لذّتهاى ديگر از قبيل جماع و غيره نيز، به اين صورت است».[١] امّا در باره پاداش بزرگ براى كار نيك ناچيز و كوچك، بايد گفت: ملاك پاداش دادن، خلوص نيّت است و اگر كسى خالصانه و يك دلانه كارى را انجام دهد، هر چند آن كار در نظرها ناچيز و پيش پا افتاده باشد، خداوند پاداش بزرگ كه شگفتى ما را برمىانگيزاند نصيب او خواهد ساخت. لذا نبايد از ذكر اين پاداشها تعجّب بكنيم و اين احاديث را جعلى بپنداريم؛ زيرا معيار الهى با معيارهاى ما فرسنگها فاصله دارد.
امّا در پاسخ به اين كه ما در آخرت پاداشها و ثوابهاى بىحدّ و حصر خواهيم داشت، بايد گفت: حفظ آن پاداشها بسيار مشكل است. چه بسا پاداشهايى كه با يك تهمت يا غيبت يا دروغ، از بين مىروند و يا خداى ناكرده دستخوش حبط اعمال مىگردند. در احاديث نيز به اين نكتهها توجّه داده شده است، چنان كه «رسول خدا ٦ فرمود: هر كه سبحان اللَّه بگويد، خداوند درختى در بهشت برايش مىكارد. مردى از قريش برخاست و عرض كرد: پس ما در بهشت درختان زيادى داريم؟ حضرت فرمود: آرى، ولى بترسيد از اينكه آتشى به سوى آنها بفرستيد و همه را بسوزانيد».[٢] و همچنين در روايت آمده است: «روز قيامت اقوامى خواهند آمد كه به اندازه كوه تهامه مكّه حسنه دارند امّا فرمان مىرسد كه آنان را به جهنّم ببرند! پرسيدند: يا رسول اللَّه، آيا آنها اهل نمازند؟ فرمود: آرى! نماز مىخواندند و روزه
[١] در محضر علامه طباطبائى، ص ١٥٩.
[٢] عدّة الدّاعى، حديث شماره ٨٢٤.