اخلاق اسلامى - يوسفيان، نعمت الله؛ الهامي نيا، علي اصغر - الصفحة ١٥٢ - نكوهش عيبجويى

عيوب مخفى را آشكار مى‌كند و لغزشكاران را بى پروا مى‌سازد و فساد را فراگير مى‌كند. از اين رو عيبجويى يكى از رذايل اخلاقى به شمار آمده و مورد نكوهش قرار گرفته است. خداوند سبحان مى‌فرمايد:

«وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ»[١]

واى بر هر عيبجويى مسخره كننده!

«هُمَزَه» از مادّه «همز» و در اصل به معناى شكستن است. از آنجا كه افراد عيبجو، شخصيت ديگران را درهم مى‌شكنند، به آنها «هُمَزَه» گفته شده است.

«لُمَزَه» از ماده «لَمْز» و در اصل به معناى غيبت كردن و عيبجويى نمودن است و گاه گفته شده هر دو، به معناى كسى است كه مردم را با القاب زشت و زننده، ياد مى‌كند.[٢] پى جويى‌و افشاى عيوب و مفاسد ديگران، موجب بى اهميت شدن گناه و فساد و گسترش آن در جامعه ميگردد. قرآن كريم مى‌فرمايد:

«إِنَّ الَّذِينَ يُحِبُّونَ أَنْ تَشِيعَ الْفاحِشَةُ فِي الَّذِينَ آمَنُوا لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ»[٣]

كسانى كه دوست دارند، زشتكارى و اعمال ناشايست، درميان مؤمنان، فاش و شايع شود، عذابى دردناك دارند.

همچنين درجاى ديگر مى‌فرمايد:

«وَ لا تَجَسَّسُوا»[٤]

كنجكاوى نكنيد.

پيامبر اكرم (ص) فرمود:

[١] - هُمَزَه، آيه ١

[٢] - تفسير نمونه، ج ٢٧، ص ٣٠٩، اقتباس

[٣] - نور، آيه ١٩

[٤] - حجرات، آيه ١٢