اخلاق اسلامى - يوسفيان، نعمت الله؛ الهامي نيا، علي اصغر - الصفحة ٣٥ - چند روايت پيرامون تواضع
فرموده است:
«وَ اخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ»[١]
در برابر شان، از روى مهربانى، شانهها را فرو انداز (تواضع كن).
چند روايت پيرامون تواضع
پيشوايان اسلام در سخنان متعددّى ارزش تواضع را بيان كرده و حد و مرزش را تعيين نمودهاند.
امام رضا عليهالسلام پيرامون حدّ تواضع چنين فرموده است:
«تواضع درجاتى دارد، از آن جمله، انسان قدر خويش را بشناسد و با دلى سالم در جايگاه خود نشيند، دوست نداشته باشد به سوى كسى رود، مگر چنان كه به سويش آيند. (با مردم چنان كه دوست دارد بااو رفتار شود رفتار كند) اگر بدى بيند، آن را با نيكى بپوشاند. فرو خورنده خشم و درگذرنده از (لغزش) مردم باشد و خداوند نيكوكاران را دوست دارد.»[٢]
در اين راستا امام صادق عليهالسلام فرمود:
«از تواضع است كه در نشستن به پايين مجلس راضى باشى و باهركس روبه رو شدى، سلام كنى، نزاع ومجادله را ترك گويى، گرچه حق با تو باشد، و دوست نداشته باشى كه به خاطر تقوايى كه دارى تو را ستايش كنند.»[٣]
رسول اكرم صلّىالله عليهوآله تواضع را سبب رفع ستم از جامعه دانسته، مىفرمايد:
«تَواضَعُوا حَتَّى لا يَبْغى احَدٌ عَلى احَدٍ»[٤]
نسبت به يكديگر فروتن باشيد تا كسى بر ديگرى ستم روا ندارد.
نقل شده است كه روزى آن حضرت به يارانش فرمود: چرا شيرينى عبادت را در
[١] - اسراء، آيه ٢٤
[٢] - اصول كافى، ج ٢، ص ١٠١، اسلاميه
[٣] - همان مدرك، ص ١٠٠
[٤] - ميزان الحكمة، ج ١٠، ص ٥٠٨