تناسب آيات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٣٩ - نظر زركشى در مورد حروف مقطعه

نظر زركشى در مورد حروف مقطعه‌

برخى گفته‌اند كه: حروف مقطعه به تعداد نصف حروف الفباى عربى آمده تا آنان را كه اعتقاد به اعجاز قرآن ندارند، بيدار نموده و هشدار دهد كه اگر در مورد قرآن شك و شبهه‌اى داريد از بقيه حروف، كلمه‌هايى را بسازيد كه با قرآن كريم مبارزه و مقابله به مثل نمايند (و اگر نتوانستيد پس اعتراف نماييد كه قرآن از جانب حق و بر حق است). اين مطلب را «زركشى» از «ابو بكر باقلانى» نقل نموده و سپس مى‌گويد:

«اين حروف از جهت مواضع و مقاطع و جايگاه با هم تفاوت دارند.

يعنى: كاف و نون جز در يك مورد نيامده است. و عين، هاء، ياء و قاف در دو نوبت، صاد، در سه مورد، طاء، چهار بار، سين، پنج بار، راء، شش بار، حاء هفت بار، الف و لام، سيزده نوبت و ميم هفده نوبت آمده است. اين حروف چهارده‌گانه جمله:

«نص حكيم قاطع له سرّ» و يا جمله «صراط على حق نمسكه» را مى‌سازند.

مطلب مهم ديگرى كه شايسته است مورد توجه قرار گيرد اين است كه:

حضور و تكرار حروف مقطعه در اول هر سوره، در آيات همان سوره بيش از حروف ديگر است. مانند: «ق» در سوره ق و القرآن؛ چونكه در آن سوره ذكر خلق و تكرار قول، قرب، تلقى، رقيب، سابق، قرين، القاء، تقدم، متقين، قلب، قرن، نقل، قتل، تشقق الارض، رزق، قوم، و امثال اينها آمده است كه صددرصد در اين موارد، سرّى مكتوم وجود دارد. و سرّ ديگر اينكه معانى وارده در اين سوره تماما متناسب با حرف قاف است از جهت: مجهوريت، شدت، قلقله و انفتاح.

و همين‌طور سوره «ص» كه شامل خصومتهاى مختلفى است كه عبارتند از:

١- اولين خصومت، خصومت كفار با رسول خدا- صلى اللّه عليه و آله-