تناسب آيات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٩٥ - بهترين نوع سجع
كه در آخر تمامى مقاطع اين آيات، حرف «راء» قبل از «كاف» آمده است.
و مانند:
فَلا أُقْسِمُ بِالْخُنَّسِ* الْجَوارِ الْكُنَّسِ[١].
و: وَ اللَّيْلِ وَ ما وَسَقَ* وَ الْقَمَرِ إِذَا اتَّسَقَ[٢].
مثال التزام دو حرف قبل از روىّ؛ مانند:
وَ الطُّورِ* وَ كِتابٍ مَسْطُورٍ[٣].
و: ما أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ* وَ إِنَّ لَكَ لَأَجْراً غَيْرَ مَمْنُونٍ[٤].
و مثال التزام سه حرف، مانند:
إِنَّ الَّذِينَ اتَّقَوْا إِذا مَسَّهُمْ طائِفٌ مِنَ الشَّيْطانِ تَذَكَّرُوا فَإِذا هُمْ مُبْصِرُونَ وَ إِخْوانُهُمْ يَمُدُّونَهُمْ فِي الغَيِّ ثُمَّ لا يُقْصِرُونَ[٥].
بهترين نوع سجع
گفتهاند: بهترين نوع سجع در مرتبه اوّل آن است كه قرينههاى آن مانند وزن شعر، مساوى باشد؛ مانند قوله تعالى:
فِي سِدْرٍ مَخْضُودٍ وَ طَلْحٍ مَنْضُودٍ وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ[٦].
و در مرتبه دوم: آن است كه قرينه دوم آن از قرينه اوّلى، طولانىتر باشد؛ مانند:
[١] تكوير: ١٦.
[٢] انشقاق: ١٧ و ١٨.
[٣] طور: ٢.
[٤] قلم: ٣.
[٥] اعراف: ٢٠٢.
[٦] واقعه: ٣٠.