تناسب آيات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٢٩ - بحث پايانى در خواتيم و اواخر سورهها

نوع چهارم آنكه: با «قسم» شروع شده‌اند و آن در پانزده سوره است، مشروط بر اينكه «لا اقسم» را جزء قسمها، نشماريم، وگرنه تعداد آنها هفده سوره خواهد بود و بحث اين هم پيش از اين گذشت.

نوع پنجم آنكه: با «دعا» شروع شده و آن سه سوره است:

١- سوره «مطففين»، ٢- سوره «همزه»، ٣- سوره «تبّت». نوع ششم آنكه: با «امر» آغاز شده و آن در شش سوره است: ١- سوره «جن»، ٢- سوره «علق»، ٣- سوره «كافرون». ٤- سوره «توحيد»، ٥- سوره «معوذتين».

نوع هفتم آنكه: با «استفهام» آغاز شده و آن شش سوره است: ١- سوره «دهر»، ٢- سوره «نبأ»، ٣- سوره «غاشيه»، ٤- سوره «انشراح»، ٥- سوره «فيل»، ٦- سوره «دين».

نوع هشتم آنكه: با «شرط» آغاز شده و آنها هفت سوره مى‌باشند: ١- سوره «واقعه»، ٢- سوره «منافقون»، ٣- سوره «تكوير»، ٤- سوره «انفطار»، ٥- سوره «انشقاق»، ٦- سوره «زلزال»، ٧- سوره «نصر».

نوع نهم آنكه: با «لام» علّت آغاز شده و آن فقط سوره «ايلاف» است.

نوع دهم آنكه: با «خبر» محض و خالص شروع مى‌شود و تعداد آن «٢٣» سوره است كه همان بقيه سوره‌هايى است كه نام نبرديم.[١]

بحث پايانى در خواتيم و اواخر سوره‌ها

«ابن ابى الاصبع» مى‌گويد: بر متكلم واجب و لازم است كه سخن خود را به بهترين و زيباترين مطلب و جمله، به پايان برساند؛ زيرا آخرين جمله‌اى است (از

[١] البرهان فى علوم القرآن، ج ١، ص ١٦٤- ١٨١، الاتقان، ج ٣، ص ٣١٦- ٣١٩ و معترك الاقران، ج ١، ص ٧٩- ٨٢.