تناسب آيات - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٩٢ - ٥ - متماثل

- إِنَّهُمْ يَرَوْنَهُ بَعِيداً وَ نَراهُ قَرِيباً[١]* يَوْمَ تَكُونُ السَّماءُ كَالْمُهْلِ وَ تَكُونُ الْجِبالُ كَالْعِهْنِ‌[٢].

- كَلَّا إِنَّها لَظى‌* نَزَّاعَةً لِلشَّوى‌ تَدْعُوا مَنْ أَدْبَرَ وَ تَوَلَّى* وَ جَمَعَ فَأَوْعى‌[٣].

٤- مرصع:

«مرصع» آن است كه: هم در وزن و هم در حروف سجع موافق و متماثل باشند. و در عين حال، كلمه‌ها از توافق در نظم و تأليف هم برخوردار باشند؛ مانند قوله تعالى:

إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ* ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا حِسابَهُمْ‌[٤].

و: إِنَّ الْأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ* وَ إِنَّ الْفُجَّارَ لَفِي جَحِيمٍ‌[٥].

گفته‌اند: سوره واقعه از نوع ترصيع است و در اواخر آن هم نوعى موازنه وجود دارد.

٥- متماثل:

«متماثل» آن است كه: فواصل در وزن و در سجع و توازن و تأليف و عدد كلمه‌ها يعنى در همه اين موارد با هم موافق و مانند هم باشند:

مانند قوله تعالى: وَ اللَّيْلِ إِذا عَسْعَسَ* وَ الصُّبْحِ إِذا تَنَفَّسَ‌[٦].

و: وَ آتَيْناهُمَا الْكِتابَ الْمُسْتَبِينَ* وَ هَدَيْناهُمَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ‌[٧].

[١] معارج: ٦- ٧.

[٢] معارج: ٨- ٩.

[٣] معارج: ١٨.

[٤] غاشيه: ٢٥.

[٥] انفطار: ١٤.

[٦] تكوير: ١٨.

[٧] صافات: ١١٨.