قال رسول الله (ص) لعلى بن ابى طالب: يا على، الناس خلقوا من شجر شتى و خلقت انا و انت من شجرة واحدة يقول الله تعالى: «وَ فِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ ...»- حتى بلغ- «يُسْقى‌ بِماءٍ واحِدٍ ...». حاجى نورى گمان كرده است كه جمله «حتى بلغ» جزء آيه بوده و حضرت آن را تلاوت فرموده‌اند.[١] در صورتى كه جمله مذكور، كلام راوى است، يعنى تا آنكه رسيد به اينجا ... و نيز از امام صادق (ع) روايت شده است كه فرمود: پدرم در نماز پس از پايان سوره توحيد، اين جمله را مى‌گفت: «كذلك الله ربى» و در بعض روايات سه مرتبه مستحب است. حاجى نورى گمان كرده است كه جمله مذكور، جزء سوره توحيد بوده كه امام در پايان آن را مى‌گفته است.[٢] اما رواياتى كه بر حسب ظاهر بر تحريف دلالت دارند- گرچه پس از تعمق و دقت نظر، چنين دلالتى براى آنها نيست- به چند دسته تقسيم مى‌شوند:

١. روايات تفسيرى، كه امام (ع) در خلال تلاوت آيه، براى توضيح، مختصر تفسيرى مى‌فرموده‌اند، كه امثال حاجى نورى اين گونه تفسيرهاى ضمن تلاوت را، جزء قرآن فرض كرده و از آن تحريف فهميده‌اند.[٣] براى نمونه دو روايت زير را مى‌آوريم:

در كافى از امام امير المؤمنين (ع) روايتى نقل شده است كه امام اين آيه را تلاوت فرمودند: «وَ إِذا تَوَلَّى سَعى‌ فِي الْأَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيها وَ يُهْلِكَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ ...» و سپس افزودند:

«بظلمه و سوء سريرته»؛ يعنى سعى در فساد در زمين، بر اثر ظلم و سوء نيت اوست. اين جمله در ذيل آيه به عنوان تفسير است نه جزء قرآن.

از امام موسى بن جعفر (ع) روايت شده است كه آيه‌ «أُولئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ ما فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ ...» را تلاوت فرمودند، سپس افزودند: «فقد سبقت عليهم كلمة الشقاء ...» كه اين جمله از حضرت به عنوان شرح و تفسير است كه چرا پيغمبر از آنها اعراض كرد.

٢. رواياتى كه در آنها لفظ تحريف به كار رفته كه مقصود تحريف معنوى و تفسير نارواست، ولى حاجى نورى گمان كرده است كه همان تحريف اصطلاحى لفظى است.[٤]

از پيغمبر اكرم (ص) روايت شده است كه فرموده‌اند:

[١] . فصل الخطاب؛ ص ٢٩٦، به نقل از: روايت اربعين ابو سعيد نيشابورى، شماره ٣١.

[٢] . همان؛ ص ٣٤٩، به نقل از: تفسير برهان؛ ج ٤، ص ٥٢١ و ٥٢٣.

[٣] . همان؛ ص ٢٧٥.

[٤] . همان؛ ص ٢٣- ٢٤.