تاريخ قرآن
(١)
مقدمه
١ ص
(٢)
فصل اول
٧ ص
(٣)
پديده وحى
٧ ص
(٤)
وحى در لغت
٧ ص
(٥)
وحى در قرآن
٨ ص
(٦)
اقسام وحى رسالى
١٢ ص
(٧)
امكان وحى
١٣ ص
(٨)
روحانيت انسان
١٤ ص
(٩)
كيفيت نزول وحى
١٦ ص
(١٠)
داستان ورقة بن نوفل
١٨ ص
(١١)
افسانه غرانيق(آيات شيطانى)
٢١ ص
(١٢)
كاتبان وحى
٢٦ ص
(١٣)
فصل دوم
٣١ ص
(١٤)
نزول قرآن
٣١ ص
(١٥)
آغاز نزول
٣٢ ص
(١٦)
سه سال تأخير نزول
٣٢ ص
(١٧)
مدت نزول
٣٣ ص
(١٨)
اولين آيه و سوره
٤٢ ص
(١٩)
آخرين آيه و سوره
٤٥ ص
(٢٠)
سورههاى مكى و مدنى و فوايد شناخت آنها
٤٦ ص
(٢١)
معيار و ملاك تشخيص سورههاى مكى و مدنى
٤٩ ص
(٢٢)
شبهات وارده درباره مكى و مدنى بودن سورهها
٥٢ ص
(٢٣)
ترتيب نزول
٥٦ ص
(٢٤)
سورههاى مورد اختلاف
٥٨ ص
(٢٥)
آيات استثنايى
٦٢ ص
(٢٦)
اسباب نزول
٦٣ ص
(٢٧)
سبب نزول يا شأن نزول
٦٥ ص
(٢٨)
تنزيل و تأويل
٦٦ ص
(٢٩)
استفاده فقهى از شأن نزول و تنزيل و تأويل
٦٦ ص
(٣٠)
راه يافتن به اسباب نزول
٦٨ ص
(٣١)
حضور ناقل سبب
٧١ ص
(٣٢)
اسامى و اوصاف قرآن
٧١ ص
(٣٣)
مفهوم سوره و آيه
٧٥ ص
(٣٤)
اسامى سورهها
٧٧ ص
(٣٥)
تعدد نام برخى سورهها
٧٩ ص
(٣٦)
اسامى بخشهاى مختلف سورههاى قرآن
٨٠ ص
(٣٧)
اعراب نام سورهها
٨٠ ص
(٣٨)
عدد سورهها و آيات قرآن
٨١ ص
(٣٩)
فصل سوم
٨٤ ص
(٤٠)
جمع و تأليف قرآن
٨٤ ص
(٤١)
وصف مصحف على(ع)
٨٥ ص
(٤٢)
سرانجام مصحف على(ع)
٨٦ ص
(٤٣)
جمع زيد بن ثابت
٨٧ ص
(٤٤)
روش زيد در جمع قرآن
٨٨ ص
(٤٥)
مصاحف صحابه
٩٠ ص
(٤٦)
مصحف ابن مسعود
٩٠ ص
(٤٧)
مصحف ابى بن كعب
٩٢ ص
(٤٨)
مصاحف غير معروف
٩٣ ص
(٤٩)
يكى كردن مصاحف
٩٦ ص
(٥٠)
اختلاف مصحفها
٩٦ ص
(٥١)
ورود حذيفه به مدينه
٩٩ ص
(٥٢)
مشورت عثمان با صحابه
٩٩ ص
(٥٣)
كميته يكسان نمودن مصاحف
١٠٠ ص
(٥٤)
موضع صحابه در برابر يكى كردن مصحفها
١٠١ ص
(٥٥)
سال آغاز يكى كردن مصحفها
١٠٣ ص
(٥٦)
مراحل انجام برنامه
١٠٥ ص
(٥٧)
تعداد مصحفهاى عثمانى
١٠٨ ص
(٥٨)
مشخصات كلى مصحفهاى عثمانى
١١٢ ص
(٥٩)
1 ترتيب
١١٢ ص
(٦٠)
2 نداشتن نقطه و علامت
١١٤ ص
(٦١)
پيدايش خط عربى
١١٦ ص
(٦٢)
شكل و نشانهگذارى
١١٨ ص
(٦٣)
آخرين تغييرات تكميلى
١٢٠ ص
(٦٤)
3 غلطهاى املايى
١٢٢ ص
(٦٥)
غلطهاى املايى و تناقضات
١٢٤ ص
(٦٦)
نظريههاى مبالغهآميز
١٢٧ ص
(٦٧)
قرآن در دورههاى كمال و زيبايى خود
١٣٦ ص
(٦٨)
فصل چهارم
١٤٠ ص
(٦٩)
قراء و قرائات سبع
١٤٠ ص
(٧٠)
تعريف قرائت
١٤٠ ص
(٧١)
عوامل اختلاف قرائات
١٤١ ص
(٧٢)
1 ابتدايى بودن خط
١٤٢ ص
(٧٣)
2 بىنقطه بودن حروف
١٤٤ ص
(٧٤)
3 خالى بودن از علايم و حركات
١٤٥ ص
(٧٥)
4 نبودن الف در كلمات
١٤٦ ص
(٧٦)
قراء سبعة و راويان آنها
١٤٧ ص
(٧٧)
قراء عشرة
١٤٨ ص
(٧٨)
قراء اربعة عشر
١٤٨ ص
(٧٩)
تواتر قرائات سبع
١٤٩ ص
(٨٠)
حديث احرف سبعة
١٥٠ ص
(٨١)
حجيت قرائات سبع
١٥٠ ص
(٨٢)
قرائت حفص
١٥٢ ص
(٨٣)
فصل پنجم
١٥٤ ص
(٨٤)
دفع شبهه تحريف
١٥٤ ص
(٨٥)
تحريف در لغت
١٥٤ ص
(٨٦)
تحريف در اصطلاح
١٥٦ ص
(٨٧)
دلايل نفى تحريف
١٥٧ ص
(٨٨)
1 گواهى تاريخ
١٥٧ ص
(٨٩)
2 ضرورت تواتر قرآن
١٥٩ ص
(٩٠)
3 مسأله اعجاز قرآن
١٦٠ ص
(٩١)
4 ضمانت الهى
١٦٢ ص
(٩٢)
5 عرضه روايات بر قرآن
١٦٣ ص
(٩٣)
6 نصوص اهل بيت
١٦٣ ص
(٩٤)
7 نظر علماى بزرگ شيعه
١٦٤ ص
(٩٥)
رد اتهام
١٦٧ ص
(٩٦)
منشأ قول به تحريف
١٦٨ ص
(٩٧)
روايات اهل سنت
١٦٩ ص
(٩٨)
روايات اماميه
١٧٣ ص
(٩٩)
فصل ششم
١٨٢ ص
(١٠٠)
ترجمه قرآن
١٨٢ ص
(١٠١)
تعريف ترجمه
١٨٢ ص
(١٠٢)
شيوه ترجمه
١٨٣ ص
(١٠٣)
سه ويژگى اساسى قرآن
١٨٥ ص
(١٠٤)
اهميت ترجمه قرآن
١٨٧ ص
(١٠٥)
دلايل مخالفان با ترجمه قرآن
١٨٨ ص
(١٠٦)
فتاوى علما
١٨٩ ص
(١٠٧)
فتواى كاشف الغطاء
١٩٠ ص
(١٠٨)
رأى آيت الله خويى
١٩٠ ص
(١٠٩)
نامه شيخ ازهر به رئيسالوزراى مصر درباره ترجمه قرآن
١٩١ ص
(١١٠)
فتواى علماى ازهر
١٩٢ ص
(١١١)
مخالفان ترجمه قرآن در مصر
١٩٤ ص
(١١٢)
ترجمه قرآن يك رسالت است
١٩٥ ص
(١١٣)
سابقه ترجمه در اسلام
١٩٦ ص
(١١٤)
بررسى ترجمههاى قرآن
١٩٩ ص
(١١٥)
شرايط ترجمه
١٩٩ ص
(١١٦)
شرايط مترجم
٢٠٠ ص
(١١٧)
ترجمه قرآن به زبانهاى غير فارسى
٢٠٤ ص
(١١٨)
منابعى براى مطالعه بيشتر
٢١١ ص
(١١٩)
منابع و مآخذ
٢١٣ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص

تاريخ قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٦٢ - ٤ ضمانت الهى

شده است. اين‌گونه ادعا درباره قرآن از ذهن كاملا فرسوده نشأت گرفته است.[١]

پس هرگونه گمان زيادت يا نقص يا تبديل در كلمات قرآن، با مسئله اعجاز در نظم موجود منافات دارد.

٤. ضمانت الهى‌

يكى از روشنترين دلايل بر سلامت قرآن و ردّ شبهه تحريف، ضمانتى است كه خداوند عهده‌دار شده است كه قرآن را پيوسته مورد عنايت خود قرار داده، از گزند آفات مصون بدارد، «إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَ إِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ» اين آيه كاملا سلامت قرآن را تضمين مى‌كند.

آرى مقتضاى قاعده «لطف» نيز چنين است؛ زيرا قرآن سند زنده اسلام و دليل استوار صحت نبوّت است، بايستى همواره از گزند آفات مصون و محفوظ بماند. هرگونه احتمال دستبرد به قرآن، يعنى تزلزل پايه و اساس اسلام كه برخلاف ضرورت عقل و دين است.

البته همين قرآن كه در دست مسلمانان است، تضمين شده است و همين دليل اعجاز است، نه آنگونه كه امثال حاجى نورى گمان برده است‌[٢] كه قرآن در لوح محفوظ يا در سينه پيامبر و اوصيائش محفوظ مانده است؛ زيرا هنرى در آنگونه حفظ وجود ندارد، هنر در حفاظت و حراست از اين قرآن موجود حاضر است كه خداوند با چنين جلال و عظمت از حراست آن ياد مى‌كند و نيز خداوند فرموده است: «وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ»[٣]، (و اين كتابى است قطعا شكست‌ناپذير كه هيچ‌گونه باطلى نه از پيش رو و نه از پشت سر به سراغ آن نمى‌آيد، چرا كه از سوى خداوند حكيم و شايسته ستايش نازل شده است).

اين آيه از آيه پيش صريح‌تر است كه قرآن پيوسته از گزند حوادث مصون بوده است، و در آينده نزديك و دور نيز از پيشامدهاى ناگوار در امان خواهد بود و هرگز چيزى آن را ضايع نخواهد كرد. بطلان هرگز عارض قرآن نمى‌شود و مقصود از بطلان، امورى است كه قرآن را از اعتبار ساقط كند و از اصالت خويش آن را دور سازد. خداوند حكيم است، هرگز كار بيهوده نمى‌كند. حميد است، پيوسته كارهاى او


[١] . همان؛ ص ٦٦.

[٢] . رجوع كنيد به: نورى، محمد حسين؛ فصل الخطاب؛ ص ٣٦٠.

[٣] . فصلت، ٤١- ٤٢.