تاريخ قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٨٢ - عدد سورهها و آيات قرآن

آيه تمام مى‌شود با آنكه مطلب هنوز ناتمام است و در آيه بعد تمام مى‌شود. پس كوتاهى و بلندى هر آيه به مطالب مندرج در آن بستگى ندارد و صرفا امر توقيفى است. اينكه گذشتگان در اندازه آيات اندكى اختلاف نظر دارند، بدين جهت است كه پيغمبر اكرم (ص) أحيانا در جايى از آيه توقف مى‌فرمودند و به تلاوت ادامه نمى‌دادند و گمان مى‌رفت كه آيه تمام شده است و چه بسا در تلاوت ديگر، بدون وقفه ادامه داده‌اند.

از ابن عباس نقل شده است كه: كل آيات قرآن ٦٦٠٠ آيه و همه حروف قرآن ٣٢٠٦٧١ حرف است. در كلمات قرآن اختلاف است: برخى ٧٧٢٧٧ و دسته‌اى ٧٧٩٣٤ و گروهى ٧٧٤٣٤ كلمه شمرده‌اند.

عدد صحيح آيات، طبق روايت كوفيّين كه صحيح‌ترين و قطعى‌ترين روايات است، ٦٢٣٦ آيه است كه از مولى امير مؤمنان روايت شده است‌[١] و اكنون عدد آيات قرآن در مصحف شريف همين رقم است. اين شمارش، مبنى بر آن است كه‌ «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ» در سوره حمد يك آيه محسوب شود و در ديگر سوره‌ها آيه مستقل به حساب نيامده باشد و برخى حروف مقطعه در اوايل سور، يك آيه محسوب شود، ولى تعداد آيات هر سوره نزد ديگران مورد اختلاف است.[٢]

[١] . رجوع كنيد به: الاتقان؛ ج ١، ص ١٨٩- ١٩٠ و ١٩٧.

[٢] . همان؛ ص ١٩٠- ١٩٥.