تاريخ قرآن
(١)
مقدمه
١ ص
(٢)
فصل اول
٧ ص
(٣)
پديده وحى
٧ ص
(٤)
وحى در لغت
٧ ص
(٥)
وحى در قرآن
٨ ص
(٦)
اقسام وحى رسالى
١٢ ص
(٧)
امكان وحى
١٣ ص
(٨)
روحانيت انسان
١٤ ص
(٩)
كيفيت نزول وحى
١٦ ص
(١٠)
داستان ورقة بن نوفل
١٨ ص
(١١)
افسانه غرانيق(آيات شيطانى)
٢١ ص
(١٢)
كاتبان وحى
٢٦ ص
(١٣)
فصل دوم
٣١ ص
(١٤)
نزول قرآن
٣١ ص
(١٥)
آغاز نزول
٣٢ ص
(١٦)
سه سال تأخير نزول
٣٢ ص
(١٧)
مدت نزول
٣٣ ص
(١٨)
اولين آيه و سوره
٤٢ ص
(١٩)
آخرين آيه و سوره
٤٥ ص
(٢٠)
سورههاى مكى و مدنى و فوايد شناخت آنها
٤٦ ص
(٢١)
معيار و ملاك تشخيص سورههاى مكى و مدنى
٤٩ ص
(٢٢)
شبهات وارده درباره مكى و مدنى بودن سورهها
٥٢ ص
(٢٣)
ترتيب نزول
٥٦ ص
(٢٤)
سورههاى مورد اختلاف
٥٨ ص
(٢٥)
آيات استثنايى
٦٢ ص
(٢٦)
اسباب نزول
٦٣ ص
(٢٧)
سبب نزول يا شأن نزول
٦٥ ص
(٢٨)
تنزيل و تأويل
٦٦ ص
(٢٩)
استفاده فقهى از شأن نزول و تنزيل و تأويل
٦٦ ص
(٣٠)
راه يافتن به اسباب نزول
٦٨ ص
(٣١)
حضور ناقل سبب
٧١ ص
(٣٢)
اسامى و اوصاف قرآن
٧١ ص
(٣٣)
مفهوم سوره و آيه
٧٥ ص
(٣٤)
اسامى سورهها
٧٧ ص
(٣٥)
تعدد نام برخى سورهها
٧٩ ص
(٣٦)
اسامى بخشهاى مختلف سورههاى قرآن
٨٠ ص
(٣٧)
اعراب نام سورهها
٨٠ ص
(٣٨)
عدد سورهها و آيات قرآن
٨١ ص
(٣٩)
فصل سوم
٨٤ ص
(٤٠)
جمع و تأليف قرآن
٨٤ ص
(٤١)
وصف مصحف على(ع)
٨٥ ص
(٤٢)
سرانجام مصحف على(ع)
٨٦ ص
(٤٣)
جمع زيد بن ثابت
٨٧ ص
(٤٤)
روش زيد در جمع قرآن
٨٨ ص
(٤٥)
مصاحف صحابه
٩٠ ص
(٤٦)
مصحف ابن مسعود
٩٠ ص
(٤٧)
مصحف ابى بن كعب
٩٢ ص
(٤٨)
مصاحف غير معروف
٩٣ ص
(٤٩)
يكى كردن مصاحف
٩٦ ص
(٥٠)
اختلاف مصحفها
٩٦ ص
(٥١)
ورود حذيفه به مدينه
٩٩ ص
(٥٢)
مشورت عثمان با صحابه
٩٩ ص
(٥٣)
كميته يكسان نمودن مصاحف
١٠٠ ص
(٥٤)
موضع صحابه در برابر يكى كردن مصحفها
١٠١ ص
(٥٥)
سال آغاز يكى كردن مصحفها
١٠٣ ص
(٥٦)
مراحل انجام برنامه
١٠٥ ص
(٥٧)
تعداد مصحفهاى عثمانى
١٠٨ ص
(٥٨)
مشخصات كلى مصحفهاى عثمانى
١١٢ ص
(٥٩)
1 ترتيب
١١٢ ص
(٦٠)
2 نداشتن نقطه و علامت
١١٤ ص
(٦١)
پيدايش خط عربى
١١٦ ص
(٦٢)
شكل و نشانهگذارى
١١٨ ص
(٦٣)
آخرين تغييرات تكميلى
١٢٠ ص
(٦٤)
3 غلطهاى املايى
١٢٢ ص
(٦٥)
غلطهاى املايى و تناقضات
١٢٤ ص
(٦٦)
نظريههاى مبالغهآميز
١٢٧ ص
(٦٧)
قرآن در دورههاى كمال و زيبايى خود
١٣٦ ص
(٦٨)
فصل چهارم
١٤٠ ص
(٦٩)
قراء و قرائات سبع
١٤٠ ص
(٧٠)
تعريف قرائت
١٤٠ ص
(٧١)
عوامل اختلاف قرائات
١٤١ ص
(٧٢)
1 ابتدايى بودن خط
١٤٢ ص
(٧٣)
2 بىنقطه بودن حروف
١٤٤ ص
(٧٤)
3 خالى بودن از علايم و حركات
١٤٥ ص
(٧٥)
4 نبودن الف در كلمات
١٤٦ ص
(٧٦)
قراء سبعة و راويان آنها
١٤٧ ص
(٧٧)
قراء عشرة
١٤٨ ص
(٧٨)
قراء اربعة عشر
١٤٨ ص
(٧٩)
تواتر قرائات سبع
١٤٩ ص
(٨٠)
حديث احرف سبعة
١٥٠ ص
(٨١)
حجيت قرائات سبع
١٥٠ ص
(٨٢)
قرائت حفص
١٥٢ ص
(٨٣)
فصل پنجم
١٥٤ ص
(٨٤)
دفع شبهه تحريف
١٥٤ ص
(٨٥)
تحريف در لغت
١٥٤ ص
(٨٦)
تحريف در اصطلاح
١٥٦ ص
(٨٧)
دلايل نفى تحريف
١٥٧ ص
(٨٨)
1 گواهى تاريخ
١٥٧ ص
(٨٩)
2 ضرورت تواتر قرآن
١٥٩ ص
(٩٠)
3 مسأله اعجاز قرآن
١٦٠ ص
(٩١)
4 ضمانت الهى
١٦٢ ص
(٩٢)
5 عرضه روايات بر قرآن
١٦٣ ص
(٩٣)
6 نصوص اهل بيت
١٦٣ ص
(٩٤)
7 نظر علماى بزرگ شيعه
١٦٤ ص
(٩٥)
رد اتهام
١٦٧ ص
(٩٦)
منشأ قول به تحريف
١٦٨ ص
(٩٧)
روايات اهل سنت
١٦٩ ص
(٩٨)
روايات اماميه
١٧٣ ص
(٩٩)
فصل ششم
١٨٢ ص
(١٠٠)
ترجمه قرآن
١٨٢ ص
(١٠١)
تعريف ترجمه
١٨٢ ص
(١٠٢)
شيوه ترجمه
١٨٣ ص
(١٠٣)
سه ويژگى اساسى قرآن
١٨٥ ص
(١٠٤)
اهميت ترجمه قرآن
١٨٧ ص
(١٠٥)
دلايل مخالفان با ترجمه قرآن
١٨٨ ص
(١٠٦)
فتاوى علما
١٨٩ ص
(١٠٧)
فتواى كاشف الغطاء
١٩٠ ص
(١٠٨)
رأى آيت الله خويى
١٩٠ ص
(١٠٩)
نامه شيخ ازهر به رئيسالوزراى مصر درباره ترجمه قرآن
١٩١ ص
(١١٠)
فتواى علماى ازهر
١٩٢ ص
(١١١)
مخالفان ترجمه قرآن در مصر
١٩٤ ص
(١١٢)
ترجمه قرآن يك رسالت است
١٩٥ ص
(١١٣)
سابقه ترجمه در اسلام
١٩٦ ص
(١١٤)
بررسى ترجمههاى قرآن
١٩٩ ص
(١١٥)
شرايط ترجمه
١٩٩ ص
(١١٦)
شرايط مترجم
٢٠٠ ص
(١١٧)
ترجمه قرآن به زبانهاى غير فارسى
٢٠٤ ص
(١١٨)
منابعى براى مطالعه بيشتر
٢١١ ص
(١١٩)
منابع و مآخذ
٢١٣ ص
 
٠ ص
١ ص
٢ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص

تاريخ قرآن - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٦١ - ٣ مسأله اعجاز قرآن

لِبَعْضٍ ظَهِيراً»،[١] (بگو اگر انسانها و پريان (جن و انس) اتفاق كنند كه همانند اين قرآن را بياورند، همانند آن را نخواهند آورد، هرچند يكديگر را (در اين كار) كمك كنند).

«وَ إِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنا عَلى‌ عَبْدِنا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ ...»،[٢] (و اگر درباره آنچه بر بنده خود [پيامبر] نازل كرده‌ايم شك و ترديد داريد، (دست‌كم) يك سوره همانند آن بياوريد ...).

«أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ قُلْ فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِثْلِهِ ...»،[٣] (آيا آنها مى‌گويند او قرآن را به دروغ به خدا نسبت داده است؟ بگو اگر راست مى‌گوييد يك سوره همانند آن بياوريد ...).

اين آيات را، آيات «تحدّى» گويند؛ يعنى هماورد طلبيدن. پس اگر كسانى سوره يوسف يا ديگر سوره‌ها را ساخته و در قرآن درج كرده‌اند، لازمه اين حرف شكسته شدن مرز تحدّى است و اين امر منتفى است.

همين‌گونه است احتمال تبديل كلمات قرآن، چنانكه شيخ نورى و پيش از وى سيد جزائرى، پنداشته‌اند؛ زيرا هرگونه تبديل و تغيير در نظم و جمله‌بندى كلمات قرآن، موجب مى‌شود كه صورت تبديل يافته، كار تبديل‌دهنده باشد و از صورت وحى بودن خارج شود؛ لذا نسبت دادن چنين كلام تبديل‌يافته‌اى، به تبديل‌دهنده اولى است تا سخن الهى بودن. آنها گمان برده‌اند آيه‌ «... فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ...»[٤] در اصل «تبينت الانس ان لو كانت الجن يعلمون الغيب» بوده است‌[٥] و نيز آيه‌ «كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ»[٦] در اصل «خير ائمة ...» بوده است.[٧]

همچنين كم نمودن از قرآن نيز موجب مى‌گردد تا نظم اوّلى كلام به هم بخورد و از بين برود و اين به طور قطع در سبك و اسلوب بلاغى كلام مؤثر است و نظم نوين (نقص يافته) نمى‌تواند همان سبك و اسلوب بلاغى اول را داشته باشد؛ لذا نبايد گفت كه نظم نوين همان نظم الهى و وحى است. سخيف‌ترين گفته‌ها در اين زمينه، گفته كسانى است كه گمان برده‌اند از ميانه يك آيه بيش از ثلث قرآن اسقاط شده است. آنها مى‌گويند: از وسط آيه‌ «وَ إِنْ خِفْتُمْ أَلَّا تُقْسِطُوا فِي الْيَتامى‌ فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ ...»[٨] بيش از دو هزار آيه افتاده است و لذا نظم آيه به هم ريخته و آشفتگى در آن نمودار


[١] . اسراء، ٨٨.

[٢] . بقره، ٢٣.

[٣] . يونس، ٣٨.

[٤] . سبأ، ١٤.

[٥] . رجوع كنيد به: بحار الانوار؛ ج ٩٠، تفسير نعمانى؛ ص ٢٦- ٢٧.

[٦] . آل عمران، ١١٠.

[٧] . رجوع كنيد به: سيد جزائرى، منبع الحياة؛ ص ٦٧.

[٨] . نساء، ٣.