جوانان و دوره جوانى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٣ - ٤ - عناصر تكامل جوانان
تفكرى ديگر پيدا مىكند كه در فرض تهيه شرايط و فقدان موانع به راه كمال (تكامل) راهى مىشود.
بلى اعمال و حركات ما تابع اراده ما است و اراده ما تابع شوق و تمايلات ما و شوق و ميل ما معلول تفكر ما و تفكر ما تابع جهانبينى و عقايد ما.
٤- تكامل عمومى
فهميديم كه به حكم فطرت و عقل، انسان براى تكامل معنوى و مادى آفريده شده و براى اين كه از اقتضاى فطرت انسانى خود بدور نرود بايد به تحصيل كمال روحى و تربيت سالم همه جانبه مادى و معنوى خود بپردازد و از خطوط انحرافى اجتناب ورزد.
براى اين كه انسان از راه تنهايى راه پر مشقت خود وحشت نكند، بايد در اين فصل به بيان اجمالى اين مطلب بپردازيم كه نه تنها انسان كه تمام موجودات براى تكامل آفريده شدهاند و هر موجود، ابتدايى دارد و انتهايى كه وسط اين ابتدا و انتها خط تكاملى اوست كه بايد در آن خط بقاى طبيعى خود را با در نظر داشتن تضاد عوامل فيزيكى و روانى ادامه دهد. منتهى انسان به خاطر استعداد شگفت روح بزرگ خود، راه طولانىتر و وسيعتر دارد و لذا به عنوان جانشينى خداوند در روى زمين معرفى شده است كه در سلسله صعودى از همه مخلوقات بالاتر قرار مىگيرد و به تعبير قرآن مجيد خيرالبريه مىگردد و در سلسله نزولى گمراهتر از حيوانات مىشود.