جوانان و دوره جوانى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٤٩ - بحث مهم علمى
تبعيض يعنى اختلاف حكم با حفظ موضوع، مثل اين كه بگوييم، حج بر فلان فرد پولدار سالم واجب است و بر فلان شخص پولدار سالم واجب نيست.
تفاوت يعنى اختلاف حكم به اختلاف موضوع مثل اين كه بگوييم حج بر مستطيع واجب و بر فرد ناتوان (مريض، فقير) واجب نيست.
بنابراين تفاوت، عادلانه و تبعيض ظالمانه است. اختلافى كه در بين زن و مرد در احكام شرعى و فقهى وجود دارد، تفاوت است و نه تبعيض، گاهى مردان فكر مىكنند به زنان امتياز بيشترى داده شده و گاهى زنان تصور مىكنند مردان از امتياز بيشترى برخوردارند، ولى هر دو تخيل اشتباه است، تمام اختلافات احكام فقهى ناشى از اختلافات فيزيكى و روان شناسى زن و مرد است، و بهترين قانون عادلانه آن است كه مطابق طبيعت و روحيات انسانها تشريع شود.
فرق عمده و اصولى تشريعات دينى با قوانين وضعى دولتهاى امروزى اين است كه منبع قوانين رسمى مجرد احساسات و خواهشات اكثريت افراد است، چه صحيح باشد، چه باطل و مضر، چه اكثريت جا رسيده و فهميده باشند و چه نه. گاهى رأى يك هزار هوسباز اكثريت را به وجود مىآورد و قانون به نفع هوسهاى آنان وضع مىشود، گاهى دسته قليل منتفذين به وسيله راديو و تلويزيون و نشريات، قانون را براى نفع شخصى خود حتى بر خلاف مصالح عمومى مادى ملت تغيير مىدهند.