جوانان و دوره جوانى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٧٢ - ١٤ - مرتجع و مترقى

٣- ضربه نزدن به منافع عمومى به نفع بيگانگان.

٤- قرار دادن امكانات معنوى خويش براى ترقى كشور و مردم.

١٤- مرتجع و مترقى‌

كثيرى از جوانان، خود و همفكران خود را روشنفكران و مترقى پنداشته و مخالفان خود را مرتجع، آنان را مرتجع و خود را مترقى مى‌شمارند!

از اين الفاظى كه بگذريم اين سؤال باقى مى‌ماند كه مرتجع و عقب‌گرا كيست، و روشنفكران و پيشرو كدام است؟

در اين موضوع بحث مفصلى وجود دارد كه من فقط به بيان تصور خود اكتفا مى‌كنيم.

مرتجع و عقبگرا كسى است كه:

١- نادانى را براى خود عار نداند و علم را امر حياتى نشمارد.

٢- به گذشته فاميل و نسب پدران خود و يا مشاهير و كاملين كشور يا قوم خود افتخار كند و خود ناقص و خام و از ترقى و پيشروى به دور باشد.

٣- به ثروت خود يا پدر خود افتخار كند و به منافع عمومى بى‌اعتنا باشد.

٤- به روش پوسيده گذشتگان پابند و از حكم عقل و فطرت و اقتضاى عصر خود غافل باشد.

٥- بخرافات به دور از واقعيات پابند باشد.