حكمت نامه حضرت عبد العظيم الحسنى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٧٦ - شرح

١/ ١٢ پيشواى حق‌پذيران‌

١٣. الكافى: عن أحمد بن مهران، عن عبد العظيم بن عبد اللَّه الحسنى، عن يحيى بن سالم، عن أبى عبد اللَّه عليه السلام، قال: لَمّا نَزَلَت: وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ، قالَ رَسولُ اللَّهِ صلى الله عليه و آله: هِيَ اذُنُكَ يا عَلِىُّ.[١]

ترجمه‌

حضرت عبد العظيم عليه السلام- به نقل از يحيى بن سالم-: امام صادق عليه السلام فرمود: «هنگامى كه آيه شريف: [تا] گوش‌هاى شنوا آن را نگاه دارد[٢] نازل گرديد، پيامبر خدا صلى الله عليه و آله به على عليه السلام فرمود: مقصود از گوش‌هاى شنوا گوش شماست».

شرح‌

اين روايت در تفسير آيه ١٢ از سوره حاقّه، به بيان يكى از فضايل امام على عليه السلام پرداخته است. اين آيه، پس‌از آياتى است كه به سرنوشت شوم شمارى از اقوام گذشته اشاره دارند تا درس عبرتى براى دل‌هاى بيدار و گوش‌هاى شنوا و پذيراى حق باشد. قرآن در ادامه در بيان هدف و حكمت مجازات‌هاى آنان مى‌فرمايد:

لِنَجْعَلَها لَكُمْ تَذْكِرَةً وَ تَعِيَها أُذُنٌ واعِيَةٌ.

تا آن راى و سيله اى براى يادآورى شما قرار دهيم و گوش هاى شنوا آن راى نگاه دارد.

يعنى هدف از مجازات تبهكاران، تربيت انسان و هدايت جامعه در مسير كمال انسانى بوده است. البتّه همه كس از اين يادآورى‌ها بهره نمى‌گيرد؛ بلكه تنها گوش‌هاى شنوا و دل‌هاى پذيراى حق از آن عبرت مى‌گيرند.

[١]. الكافى: ج ١ ص ٤٢٣ ح ٥٧، بحار الأنوار: ج ٣٥ ص ٣٢٦ ح ١.

[٢]. حاقّه: آيه ١٢.