حكمت نامه حضرت عبد العظيم الحسنى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٦٩ - ١ ارزيابى سند احاديث

امامت، روشن و غير قابل ترديد است.

دسته دوم، احاديثى كه منابع اهل سنّت از پيامبر خدا روايت كرده‌اند. اين احاديث نيز بر مبناى اهل سنّت از صحّت و اعتبار لازم برخوردارند؛ ليكن دلالت آنها به وضوح دلالت احاديث دسته اوّل نيست و از اين رو، احتمالات مختلفى در تبيين مقصود آنها ذكر شده است.

در اين پژوهش، علاوه بر ارزيابى سند اين دسته از احاديث، روشن خواهد شد كه مقصود آنها نيز چيزى جز مدلول احاديث دسته اوّل نيست:

١. ارزيابى سند احاديث‌

در زمينه ارزيابى سند احاديث مربوط به تعداد خلفا، چند نكته قابل ذكر است:

الف- سند اين احاديث در منابع كهن و معتبر اهل سنّت‌[١] به جابر بن سَمُره و ابو جُحَيفه مى‌رسد.

ب- گزارش جابر بن سَمُره در نزد اهل سنّت، صحيح و معتبر است. بَغَوى در ارزيابى اين حديث مى‌گويد:

بر صحّت اين حديث، اتّفاق وجود دارد.[٢]

افزون بر اين، آلبانى، برخى طُرُق اين حديث را صحيح مى‌داند.[٣] اين حديث همچنين در صحيح مسلم‌[٤] و صحيح البخارى‌[٥] روايت شده كه اين نقل‌ها نيز نزد اهل سنّت معتبر شمرده مى‌شوند، هر چند در نقل بخارى به جاى «اثنا عشر خليفة»، «اثنا

[١]. صحيح مسلم: ج ٦ ص ٣ و ٤، مسند ابن حنبل: ج ٥ ص ٨٧- ٩٠، مسند أبى داوود: ج ٢ ص ٣٠٩ ح ٤٢٨٠، صحيح‌ابن حبّان: ج ١٥ ص ٤٤، المعجم الكبير: ج ٢ ص ١٩٥- ٢٣٢، تاريخ بغداد: ج ٢ ص ١٢٤.

[٢]. شرح السنّة: ج ١٥ ص ٣١.

[٣]. سلسلة الأحاديث الصحيحة: ج ١ ص ٦٥١ ش ٣٧٦.

[٤]. صحيح مسلم: ج ٦ ص ٣ و ٥.

[٥]. صحيح البخارى: ج ٨ ص ١٢٧.