حكمت نامه حضرت عبد العظيم الحسنى - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٣٠ - شرح

١. معيار در ارزيابى عمل نيك، پذيرفته شدن آن نزد خداوند سبحان است، نه كوچكى و بزرگى آن. در حديثى از امام صادق عليه السلام آمده است:

مَن قَبِلَ اللَّهُ مِنهُ حَسَنَةً واحِدَةً لَم يُعَذِّبهُ أبَداً وَ دَخَلَ الجَنَّةَ.[١]

خداوند اگر يك كار نيك را از كسى بپذيرد، هرگز عذابش نمى‌كند و وارد بهشت مى‌شود!

بر اين اساس، كارِ نيكِ مورد پذيرش خداوند متعال، بزرگ است، هر چند در ديده افراد ظاهربين، كوچك شمرده شود.

٢. انسان نمى‌داند كدام عملش مورد قبول خداى سبحان است تا بتواند ارزيابىِ درستى از اعمال نيك خود داشته باشد. بنا بر اين بايد هيچ فرصتى را در انجام دادن كارهاى نيك از دست ندهد. در حديثى از امام على عليه السلام آمده است:

إنَّ اللَّه- تَباركَ و تَعالى- ... أخفى‌ رِضاهُ فى طاعَتِهِ، فَلا تَستَغِرَنَّ شَيئَاً مِن طاعَتِهِ فَرُبَما وافَقَ رِضاهُ وَ أنتَ لا تَعلَمُ.[٢]

خداوند- متعال- ... خشنودى خود را در طاعتش پنهان كرده است. پس هيچ طاعتى را كوچك مپندار؛ زيرا چه بسا آن طاعت، با خشنودى او همراه باشد و تو بى‌خبر باشى.

٣. كوچك شمردن كار نيك، نشانه ناباورى و يا بى‌اعتنايى به پاداش اخروى آن است. از اين رو، سبب مى‌شود كه انسان، تدريجاً نسبت به نيكى‌هاى بزرگ نيز بى‌اعتنا گردد.

با توجّه به نكات ياد شده، خردمند، كسى است كه هيچ كار نيكى را كوچك نمى‌شمارد و هيچ فرصتى را در زندگى، براى انجام دادن نيكى‌ها از دست نمى‌دهد.

[١]. ميزان الحكمة: ج ٨ ص ١٦٦ ح ١٤٤٧١.

[٢]. ميزان الحكمة: ج ٤ ص ٤٨٥ ح ٧٥٣٥.