مسئلۀ حجاب ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٠ - حریم عفاف
چنانکه ملاحظه میفرمایید معنی «جلباب» از نظر مفسران چندان روشن نیست.
آنچه صحیحتر به نظر میرسد این است که در اصل لغت کلمه «جلباب» شامل هر جامه وسیع میشده است ولی غالباً در مورد روسریهایی که از چارقد بزرگتر و از ردا کوچکتر بوده است به کار میرفته است. ضمناً معلوم میشود دو نوع روسری برای زنان معمول بوده است: یک نوع روسریهای کوچک که آنها را «خِمار» یا «مقنعه» مینامیدهاند و معمولًا در داخل خانه از آنها استفاده میکردهاند. نوع دیگر روسریهای بزرگ که مخصوص خارج منزل بوده است. این معنی با روایاتی که در آنها لفظ «جلباب» ذکر شده است نیز سازگار است، مانند روایت عبیداللَّه حلبی که در تفسیر آیه ٦٠ سوره نور نقل کردیم. مضمونش این بود که در مورد زنان سالخورده جایز است خمار و جلباب را کنار بگذارند و نگاه به موی آنها مانعی ندارد. از این جمله فهمیده میشود که جلباب وسیله پوشانیدن موی سر بوده است.
همچنین در روایات دیگر در کافی [١] در تفسیر همان آیه وارد شده است که حضرت صادق علیه السلام میفرماید: «الْخِمارُ وَالْجِلْبابُ اذا کانَتِ الْمَرْأَةُ مُسِنَّةً» یعنی وقتی زن سالخوردهای باشد جایز است چارقد و روسری را زمین بگذارد.
بنابراین مقصود از نزدیک ساختن جلباب، پوشیدن با آن میباشد؛ یعنی وقتی میخواهند از خانه بیرون بروند روسری بزرگ خود را با خود بردارند. البته معنی لغوی نزدیک ساختن چیزی، پوشانیدن با آن نیست بلکه از مورد چنین استفاده میشود. وقتی که به زن بگویند جامهات را به خود نزدیک کن مقصود این است که آن را رها نکن، آن را جمع و جور کن، آن را بیاثر و بیخاصیت رها نکن و خود را با آن بپوشان.
استفاده زنان از روپوشهای بزرگ که بر سر میافکندهاند دو جور بوده است:
[١]. کافی ج ٥/ ص ٥٢٢