مباحثي از اصول فقه - محقق داماد، سيد مصطفى - الصفحة ٢٥ - ٢- اقسام وضع
٢ اقسام وضع :
الف ) وضع خاص موضوع له خاص
ب ) وضع عام موضوع له عام
ج ) وضع خاص موضوع له عام
د ) وضع عام موضوع له خاص
قبل از ورود به بحث لازم است گفته شود معنى و مقصودى كه لفظ براى دلالت بر آن وضع مى شود[ ( موضوع له]( نام دارد . مثلا وقتى گفته مى شود گل , منظور دلالت بر گياهى با مختصات و مشخصات خاصى است , و در اين رابطه حروف ( گ ول ) كه با تركيب هم لفظ گل را تشكيل مى دهد براى رساندن اين معنى مورد استعمال قرار مى گيرد , و به اصطلاح اصوليين متعلق اين لفظ يعنى آن گياه مخصوص , موضوع له لفظ گل است .
در هنگام وضع و قرار دادن لفظى براى يك مفهوم و معنى ترديدى نيست كه بايستى نخست لفظ و معنى هر دو تصور گردد و سپس اين عمل انجام گيرد , و بدون آن ممكن نيست . مثلا براى نهادن لفظ گل براى گياه مخصوص , نامگذارى نمى تواند بدون تصور لفظ و معنى انجام گيرد . ولى البته هميشه اينطور نيست كه معناى متصور , فرد معين و جزئى مشخص باشد بلكه در موارد زيادى معنايى