نظام اسلامي و به‌ويژه نسل آيندة ما را بررسي و دسته‌بندي کنند تا به دليل کمي بصيرت در دام لغزشگاه‌ها و کمينگاه‌هاي دشمن گرفتار نشويم. در اينجا به برخي موانع كسب و ارتقاي بصيرت اشاره مي‌شود.

الف) درهم آميخته شدن حق و باطل

ويژگي فتنه در‌هم‌آميختگي حق و باطل است و اين‌گونه نيست که دو گروه رویاروی هم، یکی کاملاً بر حق باشد و ديگري بر باطل. آن‌كه اهل حق است، روپوشي از باطل هم دارد و آن‌كه اهل باطل است، روپوشی از حق هم بر کلماتش مي‌افکند. در فرمایش امیرالمؤمنین علیه السلام هم آمده است:

فَلَوْ أَنَّ الْبَاطِلَ خَلَصَ مِنْ مِزَاجِ الْحَقِّ لَمْ يَخْفَ عَلَي الْمُرْتَادِينَ وَلَوْ أَنَّ الْحَقَّ خَلَصَ مِنْ لَبْسِ الْبَاطِلِ انْقَطَعَتْ عَنْهُ أَلْسُنُ الْمُعَانِدِينَ وَلَكِنْ يُؤْخَذُ مِنْ هَذَا ضِغْثٌ وَمِنْ هَذَا ضِغْثٌ فَيُمْزَجَانِ فَهُنَالِكَ يَسْتَوْلِي الشَّيْطَانُ عَلَي أَوْلِيَائِهِ وَيَنْجُو الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَ اللَّهِ الْحُسْني؛[١] پس اگر باطل با حق مخلوط نمي‌شد، بر طالبان حق پوشيده نمي‌ماند، و اگر حق از باطل جدا و خالص مي‌گشت، زبان دشمنان قطع مي‌شد؛ اما قسمتي از حق را مي‌گيرند و قسمتي از باطل را و به‌هم مي‌آميزند، آنجاست كه شيطان بر دوستان خود چيره مي‌شود و تنها آنان كه مشمول لطف و رحمت پروردگارند، نجات خواهند يافت.

[١] سيد رضي، نهج البلاغه، خطبة ٥٠.