زلال نگاه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٨١ - ٣ شناخت انگيزة دشمني
فرزند انسان و گاهي همسر انسان دشمن او میشوند؟! البته در همين آية چهارده سورة تغابن تمام فرزندان و همسران را نفرموده؛ بلكه با تعبير «إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ» نشان داده است كه برخي از آنان چنين هستند و به دشمني با انسان برميخيزند.
علت اين دشمني چيست؟ دو نفر که با يكديگر ازدواج میکنند، چون يكديگر را قبلاً پسنديدهاند، ميخواهند زندگی مشترک خوبی داشته باشند. هستي فرزند از پدر و مادر است؛ بهويژه مادر كه محبت او به فرزند همچون اسطوره است و از دوران جنینی، سپس شیرخوارگی و تا آخر، مادر از محبت به فرزند دريغ نميكند. حال چرا همسر با همسر و نيز فرزند با پدر و مادر دشمنی کند؟ اين، مسئلة عجیب و معماگونهاي است كه قرآن كريم، به آن اشاره کرده است. این حقيقت درخور تأمل است كه منشأ این دشمنيها چيست؟
اصل عداوت و دشمنی آن است که رابطة یک موجود برخوردار از شعور و آگاهي، اعم از انسان یا جن یا شیطان، با یک موجود برخوردار از شعور دیگر بهگونهاي باشد که باکی نداشته باشد از اینکه به سبب رفتار يا گفتار او زياني به طرف مقابل برسد؛ در مقابل دوستی، که اقتضای دوستی این است که انسان در برابر دیگری حالتی داشته باشد که نخواسته باشد به او زياني برسد و حتي بخواهد منفعتی به او برساند. پس شرط دشمنی این نیست که حتماً فرد خردهحسابي با شخص ديگر داشته باشد و قبلاً طرف مقابل به او ضرري زده باشد و او بخواهد براي جبران، به او زيان برساند؛ حضرت آدم علیه السلام به شیطان ضرری نزده بود؛ ولی شيطان، به علت حسدي كه در دل داشـت، با او دشمنی كرد. حتي كسي ممكن است براي كسي