زلال نگاه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٩ - ٣ شناخت انگيزة دشمني

الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاء فِي الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ؛[١] «شيطان مي‌خواهد به‌وسيلة شراب و قمار، در ميان شما عداوت و كينه ايجاد كند». پس، اين هم نوعي دشمني ميان انسان‌هاست كه ابزار آن را ابليس فراهم كرده، در اختیارشان می‌گذارد. افزون بر اينها، ابزارهای دیگری همچون ابزارهاي سياسي، اجتماعي و اقتصادي نيز در دستان ابليس قرار دارد كه موجب عداوت و دشمنی بین افراد می‌شود.

افزون بر اين موارد، در قرآن كريم و روايات، مواردی از دشمني‌ها نشان داده شده است كه كساني بدون اينكه قصد آزار و اذيت ديگران را داشته باشند، دشمني و خصومت مي‌ورزند. براي نمونه، در آية شريفة:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنَّ مِنْ أَزْوَاجِكُمْ وَأَوْلَادِكُمْ عَدُوًّا لَّكُمْ فَاحْذَرُوهُمْ وَإِن تَعْفُوا وَتَصْفَحُوا وَتَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ؛[٢] اي كساني كه ايمان آورده‌ايد! بعضي از همسران و فرزندانتان دشمنان شما هستند؛ از آنها برحذر باشيد و اگر عفو كنيد و چشم بپوشيد و ببخشيد، خداوند (نيز) بخشنده و مهربان است.

به مطلب مهمي اشاره شده است كه اهميت آن از نظر انسان‌ها پوشيده مي‌ماند. كمتر مي‌توان تصور كرد كه زن و فرزند انسان تبديل به دشمن انسان شوند؛ همواره چنين پنداشته مي‌شود كه ميان بستگان نزديك انسان، هيچ‌گاه دشمني پديد نخواهد آمد، به‌ويژه ميان فرزند با پدر و مادر. پدر و مادر