پرهيزكاري او بوده است. پس گاهی دشمنی ناشي از وجود عامل نفسانی در خود انسان‌هاست و هرچند فردي به کسي زيان نرسانده است و قصد آن را نيز نداشته است، اما مورد حسد و دشمني قرار مي‌گيرد. اين مسئله همواره بوده و هنوز نيز عامل مهم دشمني به‌شمار مي‌رود. ريشة بسياري از جنگ‌هاي بزرگ همچون جنگ‌هاي جهاني و منشأ بسياري از خون‌ريزي‌ها در دنيا همين بوده است؛ رخ‌دادن برخي از جنگ‌ها، اختلاف ميان دو فردي بوده است كه به ديگري تكبر و حسادت مي‌ورزيدند.

از همين‌ جا مي‌توان به نوع ديگري از دشمني توجه کرد. ابليس كه تا روز قيامت، بنا را بر دشمني با انسان‌ها گذاشته است، علاوه بر اين دشمني، وعده داده است كه آدمي‌زادگان را به گمراهي كشاند:

قَالَ أَرَأَيْتَكَ هَـذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَئِنْ أَخَّرْتَنِ إِلَي يَوْمِ الْقِيَامَةِ لأَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهُ إَلاَّ قَلِيلاً؛[١] گفت: خواهي ديد همين کسي که بر من برتري‌اش دادي، اگر مرا تا روز قيامت زنده بگذاري، همة فرزندانش را جز عدة كمي، گمراه و ريشه‌كن خواهم ساخت.

پس ابليس، به علت دشمني ذاتي‌اش با حضرت آدم علیه السلام ، درصدد طراحي نقشه‌هاي گوناگون براي ايجاد دشمني در ميان آدمي‌زادگان است. قرآن كريم شراب‌خواري و قماربازي را دو ابزار آشکار ابليس برمي‌شمرد كه منجر به بروز كينه و دشمني در ميان آدميان مي‌شود: إِنَّمَا يُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَن يُوقِعَ بَيْنَكُمُ

[١] اسراء (١٧)، ٦٢.