زلال نگاه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٦ - ٣ شناخت انگيزة دشمني

ابليس قبل از هركس، سراغ كساني خواهد رفت كه به اختيار خودشان، زمامشان را به دست ابليس مي‏دهند. ابليس نخست اين افراد را شناسايي مي‌كند و سپس به‌قدري آنها را وسوسه مي‌کند تا براي او تبديل به ابزاري براي گمراهي ديگران شوند. شياطين انس، تنها به دنبال تأمين منافع مادي خود نيستند؛ بلكه اصولاً گمراه کردن ديگران، مبارزه با راه حق، دعوت انبيا و برقراري عدالت براي آنها هدف است.

دشمني ابلیس با انسان‌ها از آنجا آغاز شد كه خداوند متعالي به شیطان امر فرمود تا در برابر آدم سجده کند؛ اما او از سجده بر آدم سر باز زد و استدلال آورد كه او از جنس آتش و آدم از خاك است و از‌اين‌رو او از آدم شريف‌تر است:

قَالَ يَا إِبْلِيسُ مَا لَكَ أَلاَّ تَكُونَ مَعَ السَّاجِدِينَ قَالَ لَمْ أَكُن لِّأَسْجُدَ لِبَشَرٍ خَلَقْتَهُ مِن صَلْصَالٍ مِّنْ حَمَإٍ مَّسْنُونٍ؛[١] [خداوند] فرمود: اي ابليس! چرا با سجده‌كنندگان نيستي؟! گفت: من هرگز براي بشري كه او را از گل خشكيده‌اي كه از گل بدبويي گرفته شده است، آفريده‌اي، سجده نخواهم كرد.

خداوند متعال به دليل این عصیان و تمرّد شيطان در مقابل فرمانش، او را از رحمت خويش دور ساخت و لعنت کرد: قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَإِنَّكَ رَجِيمٌ وَإِنَّ عَلَيْكَ اللَّعْنَةَ إِلَي يَوْمِ الدِّينِ؛[٢] «از صف آنها (فرشتگان) بيرون رو كه رانده