زلال نگاه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٥ - ٣ شناخت انگيزة دشمني

همة انسان‌ها معرفی مي‌شود، شيطان است: إِنَّ الشَّيْطَانَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوهُ عَدُوًّا؛[١] «البته شيطان دشمن شماست پس او را دشمن بدانيد». ابليس، يك نيروي غيرعادي است كه انگيزة اصلي او، گمراه كردن انسان‌هاست و اين كار را بيشتر به دست اوليا و ياران خود در ميان انسان‌ها، يعني شياطين انس، انجام مي‏دهد. ما بر اين باوريم كه در كنار بني‏آدم، موجوداتي وسوسه‌کننده هستند كه رئيسشان قسم خورده است همة انسان‌ها را گمراه كند: فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعِينَ إِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِينَ؛[٢] «به عزتت سوگند! همة آنان را گمراه خواهم كرد؛ مگر بندگان خالص تو از ميان آنها». ابليس در برابر خدا، صريحاً قسم خورده است كه تمام انسان‌ها را گمراه سازد و فقط از يك گروه كه مي‌دانست نمي‌تواند بر آنان چيره شود، يعني حضرات معصومين علیهم السلام دست كشيد. بر اساس آيات شريفة:

إِنَّهُ لَيْسَ لَهُ سُلْطَانٌ عَلَي الَّذِينَ آمَنُواْ وَعَلَي رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ إِنَّمَا سُلْطَانُهُ عَلَي الَّذِينَ يَتَوَلَّوْنَهُ وَالَّذِينَ هُم بِهِ مُشْرِكُونَ؛[٣] او بر كساني كه ايمان دارند و بر پروردگارشان توكل مي‌كنند، تسلطي ندارد. تسلط او، تنها بر كساني است كه او را به سرپرستي خود برگزيده‌اند و آنها كه نسبت به او (خدا) شرك مي‌ورزند.