صحیفه نور - خمینی، روح الله - الصفحة ٧
اسلام از آنان خصوصاً و از همگان عموماً توقع دارند.
الف - کیفیت اسلام برخورد با یکدیگر در محیط مجلس و مباحثات بین مخالف و موافق. از نمایندگان متوقع است که مراعات آداب اسلامى در محاورات بشود و انگیزه آن یافتن حق و راه حل باشد و این امور در محیط دوستى و صفا چون بحثهاى علمى در محیط مدارس فقاهتى که مقصود، یافتن واقعیت نه تحمیل عقیده است آقایان را بهتر و آسانتر به حقیقت مىرساند و مجادلات با حال غضب و عصبانیت انسان را از واقع دور مىکند و چون مقصود از بحثها یافتن طریق هر چه بهتر براى خدمت به اسلام و کشور و ملت است و از عبادات و مقربات الهى محسوب است، حقا لازم است از آنچه مخالف رضاى خداوند متعال است اجتناب شود و محیط مجلس طورى باشد که علاوه بر یافتن راه صحیح براى شنوندگان، آموزنده اخلاق اسلامى و آداب انسانى باشد که این خود یک عبادت دیگر است. و اگر خداى نخواسته در این محیط مقدس مقصود کسى اعمال غرض و تحمیل عقیده و احیاناً تسویه حساب باشد که قهراًبه هتک یک مسلمان و رد و بدل الفاظ غیرمناسب منجر مىشود علاوه بر آنکه از مسیر حق دور مىشود و برخلاف آنچه وظیفه وکیل است مىباشد گاهى اشاعه فحشا در یک محیط بسیار وسیع است که معصیتى عظیم است. اینجانب امیدوارم خداوند تؤفیق دهد که همانسان که جوانهاى عزیز رزمنده سنگرها را به مسجد و معبد تبدیل کردند، حضرات وکلا، مجلس را معبدى کنند منزه از اعمال و اقوال زمان طاغوت تا مجلسى نمونه شود، باشد که مجالس دیگر کشورهاى اسلامى از آن تبعیت کنند.
ب - اسلام ازکیفیت برخورد با دولت و وزرا و سایر کارمندان. شک نیست که مجلس به همه امور کشور نظارت دارد و حق نمایندگان است که از هر انحراف و خلافى که از وزرا و ادارات مىبینند به حکم قانونى جلوگیرى کنند و دولت را تا حد استیضاح بکشانند، لکن فرقهاست بین نظارت و استیضاح و بین عیبجوئى و انتقامگیرى و این فرق را همه کس پس از رجوع به وجدان خویش مىفهمد. انسان با کمى تفکر در حال خود تشخیص مىدهد که احضار دولت یا وزیر براى خدا و مصالح اسلام و کشور است و در آن جز هدایت و جلوگیرى از انحراف و حفظ مصالح ملت چیز دیگرى دخالت ندارد یا از معیارهاى غیرالهى چون حب و بغض، دوستى و دشمنى، هواهاى نفسانى چون خودنمائى، عرضاندام و از این قبیل مسائل نفسانى و شیطانى برخوردار است و محک تشخیص معیار الهى از شیطانى آن است که پس از مراجعه، به خود بیاید که آنچه که او مىخواهد نفس عمل است گرچه این کار را دیگرى انجام دهد و یا آنچه را که بدان سبب، شخصى را احضار کرده است، اگر از دوستان عزیز او سر مىزد با او همان مىکرد که با این انجام مىدهد. و این است معناى روابط و ضوابط و صراط مستقیم که از ارزشهاى انسانى برخوردار است. خداوند قادر ما را بر آن هدایت فرماید و از ما دستگیرى کند.
مرحلهاى دیگر، به فرض آنکه هیچ مقصدى جز حقجوئى و جلوگیرى از انحراف نباشد، در کیفیت اداى وظیفه و بیان اشکال مىتوان معیار الهى و نفسانى را تشخیص داد. معیار الهى آن است که