انیس الطالبین؛ ترجمه آداب المتعلمین - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٨ - فصل اول حقيقت و فضيلت علم

خواستن و بدنبال دانش رفتن بر هرمرد و زن مسلمانى وظيفه و تكليف است.

مقصود از علم در اين حديث شريف علم حال يعنى علمى كه راجع به حال و چگونگى است كه شخص را در مال‌ومنال نفع برساند چنانچه گفته‌اند:

برترين دانش‌ها علم حال بوده و بالاترين عملها حفاظت مال و دارائى است، پس بر طالب لازم است چيزى را داشته باشد كه حالش را اصلاح نمايد.

و شرافت و فضيلت دانش بر كسى مخفى نيست زيرا علم اختصاص بانسان دارد بخلاف صفات و فضائل ديگر چه آنكه تمام خصلت‌ها باستثناى علم انسان و جميع حيوانات در آن با هم مشترك ميباشند نظير:

شجاعت، نيرو، شفقّت و ديگر خصال حميده.

خداوند متعال بواسطه علم فضل و برترى آدم بر ملائكه را آشكار و اظهار نمود و ايشان را بسجده بوى مأمور ساخت.

متن:

و ايضا هو وسيلة الى السّعادة الابديّة ان وقع العمل على مقتضاه، فالعلم الّذىّ يفرض على المكلّف بعينه يجب تحصيله و يجبر عليه ان لم يحصل و الّذىّ يكون الاحتياج به فى الاحيان فرض على سبيل الكفاية و اذا قام به البعض سقط عن الباقى و ان لم يكن فى البلد من يقوم به اشتركوا جميعا فى تحصيله بالوجوب.

ترجمه:

و نيز علم و دانش وسيله است براى سعادت و رستگارى هميشگى مشروط باينكه بر طبق و اقتضايش عمل گردد،