انیس الطالبین؛ ترجمه آداب المتعلمین - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٣ - فصل نهم در بيان استفاده

و شبها را مغتنم شمرده و از خلوات استفاده و بهره بردارد.

گفته‌اند:

شب طولانى است پس با خوابيدن آنرا كوتاهش مكن و روز نورانى بوده پس با نافرمانى‌ها و گناهانت مكدّر و تيره‌اش منما.

متن:

و ينبغى لطالب العلم ان يغتنم الشّيوخ و يستفيد منهم و لا يتحسّر لكلّ مافات، بل يغتنم ما حصل له فى الحال و الاستقبال من تحميل المشاقّ و المذلّة فى طلب العلم و التّملّق مذموم الّا فى طلب العلم، فانّه لا بدّ له من التّملّق للاستاد و الشّركاء و غيرهم للاستفادة.

و قيل:

العلم عزّ لا ذلّ فيه و لا يدرك الّا بذلّ لا عزّ فيه.

ترجمه:

و براى طالب علم شايسته و سزاوار است كه اساتيد و بزرگان علم را در نظر داشته و وجودشان را مغتنم شمرده و از ايشان بهره ببرد و بر اوقات از دست رفته حسرت نخورده بلكه براى آنچه از زمان حال و آينده باقيمانده ارزش قائل شده و سعى كند آنها از دستش بيهوده نروند لذا خود را به تحميل مشاقّ وادار نموده و در راه طلب علم هرذلّت و خوارى را بر خود هموار نمايد.

چاپلوسى و تملّق در همه امور مذموم و ناپسند است مگر در راه تحصيل علم چه آنكه طالب علم مى‌بايد از استاد و شركاء در بحث و ديگران بمنظور استفاده از آنها تملّق نموده و چاپلوسى كند.

گفته شده:

علم عزيز و شريف بوده ذلّت و خوارى در آن نيست ولى درك نميشود مگر به خوارى كه عزّت در آن نميباشد.