شايسته است كه طالب علم در تمام اوقات خود را به تأمّل و دقّت در دقائق علوم و مطالب باريك و ظريف علمى وادار كند و نفس خويش را بآن عادت دهد چه آنكه دقائق علوم به تأمّل نمودن و امعان نظر درك ميشود و ازاينرو است كه گفته‌اند:

دقّت نما تا درك كنى.

متن:

و لا بدّ من التّأمّل قبل الكلام حتّى يكون صوابا، فانّ الكلام كالسّهم، فلا بدّ من تقديمه بالتّأمّل قبل الكلام حتّى يكون ذكره مصيبا فى اصول الفقه.

و هذا اصل كبير و هو ان يكون كلام الفقيه المناظر بالتّأمّل.

و يكون مستفيدا فى جميع الاحوال و الاوقات و عن جميع الاشخاص.

قال رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله و سلّم:

الحكمة ضالّة المؤمن اينما وجدها اخذها.

و قيل:

خذ ما صفى ودع ما كدر.

و ليس لصحيح البدن و العقل عذر فى ترك العلم.

ترجمه:

لازمست پيش از سخن گفتن تأمّل و فكر نموده تا كلامش صواب باشد چه آنكه سخن همچون تير است پس چاره‌اى نيست از تقديم تأمّل و فكر پيش از آن تا ذكرش در اصول فقه بصواب برسد و اين قاعده و اصل بزرگى ميباشد كه عبارتست از اينكه كلام فقيه براى شخص ناظر از روى تأمّل و فكر باشد.

و شايسته است كه طالب علم در جميع احوال و تمام اوقات‌