٢ - معدن مسأله ١٧٩٤ - اگر از معدن طلا، نقره، سرب، مس، آهن، ذغال سنگ، فيروزه، عقيق، زاج، نمك و معدنهاى ديگر، چيزى بدست آورد در صورتى كه به مقدار نصاب باشد، بايد خمس آن را بدهد.
مسأله ١٧٩٥ - نصاب معدن بنابر احتياط ١٠٥ مثقال معمولى نقره سكه‌دار يا ١٥ مثقال معمولى طلاى سكه دار است، يعنى اگر قيمت چيزى را كه از معدن بيرون آورده، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به ١٠٥ مثقال نقره سكه‌دار يا ١٥ مثقال طلاى سكه‌دار برسد، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد.
مسأله ١٧٩٦ - استفاده‌اى كه از معدن برده، اگر قيمت آن به ١٠٥ مثقال نقره سكه‌دار يا ١٥ مثقال طلاى سكه‌دار نرسد، خمس آن در صورتى لازم است كه به تنهائى يا با منفعت‌هاى ديگر كسب او از مخارج سالش زياد بيايد.
مسأله ١٧٩٧ در گچ و آهك و گل سرشور و گل سرخ واجب آن است كه مانند معادن در نظر گرفته شود و اگر قيمت هر يك از آنها به حد نصاب رسيد خمس آن را بدهد و اگر نرسد حكم منافع كسب را دارد.
مسأله ١٧٩٨ - كسى كه از معدن چيزى بدست مىآورد، بايد خمس آن را بدهد چه معدن روى زمين باشد، يا زير آن، در زمينى باشد كه ملك است، يا در جائى باشد كه مالك ندارد.
مسأله ١٧٩٩ - اگر نداند چيزى را كه از معدن بيرون آورده به ١٠٥ مثقال نقره سكه‌دار يا ١٥ مثقال طلاى سكه‌دار مىرسد يا نه، بنابر احتياط واجب بايد به وزن كردن يا از راه ديگر قيمت آنها را معلوم كند.
مسأله ١٨٠٠ - اگر چند نفر چيزى از معدن بيرون آورند، چنانچه بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده‌اند، اگر سهم هر كدام آنها به ١٠٥ مثقال نقره سكه‌دار يا ١٥ مثقال طلاى سكه‌دار برسد، بايد خمس آن را بدهند.