توضيح المسائل - نورى همدانى، حسين - الصفحة ٤٤٦
مسأله ٢٢٣٦ - مدت مساقات بايد معلوم باشد و اگر اول آن را معين كنند و آخر آن را موقعى قرار دهند كه ميوه آن سال به دست مىآيد، صحيح است.
مسأله ٢٢٣٧ - بايد سهم هر كدام نصف يا ثلث حاصل و مانند اينها باشد و اگر قرار بگذارند كه مثلا صد من از ميوهها مال مالك و بقيه مال كسى باشد كه كار مىكند، معامله باطل است.
مسأله ٢٢٣٨ - بايد قرار معامله مساقات را پيش از ظاهر شدن ميوه بگذارند و اگر بعد از ظاهر شدن ميوه و پيش از رسيدن آن قرار بگذارند، پس اگر كارى مانند آبيارى كه براى ترتيب درخت لازم است باقى مانده باشد، معامله صحيح است و اگر نه اشكال دارد، اگر چه احتياج به كارى مانند چيدن ميوه و نگهدارى آن داشته باشد.
مسأله ٢٢٣٩ - معامله مساقات در بوته خربزه و خيار و مانند اينها بنابر اقوى صحيح است.
مسأله ٢٢٤٠ - درختى كه از آب باران يا رطوبت زمين استفاده مىكند و به آبيارى احتياج ندارد، اگر به كارهاى ديگر مانند بيل زدن و كود دادن محتاج باشد، معامله مساقات در آن صحيح است ولى چنانچه آن كارها در زياد شدن يا خوب شدن ميوه اثرى نداشته باشد، معامله مساقات اشكال دارد.
مسأله ٢٢٤١ - دو نفرى كه مساقات كردهاند، با رضايت يكديگر مىتوانند معامله را به هم بزنند، و نيز اگر در ضمن خواندن صيغه مساقات شرط كنند كه هر دو، يا يكى از آنان حق به هم زدن معامله را داشته باشند، مطابق قرارى كه گذاشتهاند، به هم زدن معامله اشكال ندارد بلكه اگر در معامله شرطى كنند و عملى نشود، كسى كه براى نفع او شرط كردهاند، مىتواند معامله را به هم بزند.
مسأله ٢٢٤٢ - اگر مالك بميرد، معامله مساقات به هم نمىخورد و ورثهاش بجاى او هستند.
مسأله ٢٢٤٣ - اگر كسى كه تربيت درختها به او واگذار شده بميرد چنانچه