توضيح المسائل - نورى همدانى، حسين - الصفحة ٣٥٠
مسأله ١٨٠١ - معادن بطور كلى جزء انفال است و استخراج آنها در زمان كنونى ما بدون اجازه فقيه جامع الشرائط و برنامهاى كه از طرف وى مقرر مىگردد جائز نيست و لازم است در اين مورد با نظر او برنامهاى تنظيم و بر اساس آن عمل شود.
٣ - گنج مسأله ١٨٠٢ - گنج مالى است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد و كسى آن را پيدا كند و طورى باشد كه به آن، گنج بگويند.
مسأله ١٨٠٣ - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند، مال خود او است و بايد خمس آن را بدهد.
مسأله ١٨٠٤ - نصاب گنج بنابر احتياط ١٠٥ مثقال نقره يا ١٥ مثقال طلا است يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج به دست مىآورد، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به ١٠٥ مثقال نقره سكه دار يا ١٥ مثقال طلاى سكهدار برسد، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد.
مسأله ١٨٠٥ - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند و بداند مال كسانى كه قبلا مالك آن زمين بودهاند نيست، مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد. ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است، بايد به او اطلاع دهد و چنانچه معلوم شود مال او نيست، بايد به كسى كه پيش از او مالك زمين بوده اطلاع دهد و به همين ترتيب به تمام كسانى كه پيش از او مالك زمين بودهاند خبر دهد، و اگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد.
مسأله ١٨٠٦ - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالى پيدا كند كه قيمت آنها روى هم ١٠٥ مثقال نقره سكهدار يا ١٥ مثقال طلاى سكهدار باشد، بنابر احتياط واجب بايد بايد خمس آن را بدهد. ولى چنانچه چند گنج پيدا كند،