تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٤ - موانع استجابت دعا

فضل و كرم پروردگار بر بندگان است، و از عوامل مهم حيات انسانها و موجودات زنده است.

اگر نور نبود حيات و زندگى و حركت وجود نداشت، و اگر تاريكى متناوب نبود شدت نور همه موجودات را خسته و ناتوان و فرسوده مى‌كرد و گياهان را مى‌سوزانيد و نابود مى‌ساخت، ولى اكثر مردم از كنار اين مواهب عظيم الهى بى‌توجه مى‌گذرند و شكر او را بجا نمى‌آورند.

جالب اينكه قاعده بايد به جاى" الناس" دوم ضمير باشد و بفرمايد" لكن اكثرهم لا يشكرون" ولى ذكر كلمه" الناس" بجاى ضمير گويا اشاره به اين است كه طبع انسان (تربيت نايافته) كفران نعمت است، چنان كه در آيه ٣٤" سوره ابراهيم" نيز مى‌خوانيم‌ إِنَّ الْإِنْسانَ لَظَلُومٌ كَفَّارٌ:" انسان بسيار ظالم و كفران كننده است" [١] اما اگر انسان چشمى بينا و قلبى دانا داشته باشد كه خوان نعمت بيدريغ الهى را كه همه جا گسترده است ببيند، و باران رحمت بيحسابش را كه همه جا رسيده است مشاهده كند، بى اختيار زبان به شكر و ثناى او مى‌گشايد و خود را در مقابل اينهمه عظمت و رحمت كوچك و مديون مى‌بيند [٢]

" همان خداوندى كه خالق همه چيز است" (خالِقُ كُلِّ شَيْ‌ءٍ).

[١]" تفسير الميزان" و" تفسير روح المعانى" ذيل آيات مورد بحث‌

[٢] در باره معنى" شكر" و اقسام و انواع آن در جلد دهم صفحه ٢٧٨ به بعد (ذيل آيه ٧ سوره ابراهيم مشروحا بحث شده است)