یک سوست ولاالضالین که انحراف از سوى دیگر. و این حقایق در حشر به طور عیان مشهود مى‌شود. صراط جهنم که در توصیف آن از حیث دقت وحدت و ظلمت نقل گردیده است باطن صراط مستقیم در این جهان است چه بسیار راه دقیق و ظلمانى است و چه مشکل است عبور از آن براى ما واماندگان. آنان که بى‌هیچ انحراف راه را طى نمودند جزنا و هى خامده گویند و هر کس به اندازه سیرش در این صراط در آنجا نیز همین سیر منعکس گردد. غرورها و امیدهاى کاذب شیطانى را کنار گذار و کوشش در عمل و تهذیب و تربیت خود کن که رحیل بسیار نزدیک است و هر روز که بگذرد و غافل باشى دیر است. بازگو مکن که تو خود چرا مهیا نیستى انظر الى ماقال و لا الى من قال . من هر چه هستم براى خود هستم و همه نیز چنین. جهنم و بهشت هرکس نتیجه اعمال اوست هر چه کشتیم درو مى‌کنیم. فطرت و خلقت انسان بر استقامت و نیکى است. حب به خیر سرشت انسانى است ما خود این سرشت را به انحراف مى‌کشانیم و ما خود حجب را مى‌گسترانیم و تارها را بر خود مى‌تنیم.

این شیفتگان که در صراطند همه جوینده چشمه حیاتند همه

حق مى‌طلبند و خود ندانند آنرا در آب به دنبال فراتند همه

شب گذشته اسماء کتب عرفانى را پرسیدى. دخترم! در رفع حجب کوش نه در جمع کتب. گیرم کتب عرفانى و فلسفى را از بازار به منزل و از محلى به محلى انتقال دادى یا آنکه نفس خود را انبار الفاظ و اصطلاحات کردى و در مجالس و محافل آنچه در چنته داشتى عرضه کردى و حضار را فریفته معلومات خود کردى و با فریب شیطانى و نفس اماره خبیث‌تر از شیطان محموله خود را سنگین‌تر کردى و بالعبه ابلیس مجلس‌آرا شدى و خداى نخواسته غرور علم و عرفان به سراغت آمد - که خواهد آمد - آیا با این محموله‌هاى بسیار به حجب افزودى یا از حجب کاستى؟ خداوند عزوجل براى بیدارى علما آیه شریفه مثل الذین حملوا التواره را آورده تا بدانند انباشتن علوم - گرچه علم شرایع و توحید باشد - از حجب نمى‌کاهد بلکه افزایش دهد و از حجب صغار او را به حجب کبار مى‌کشاند. نمى‌گویم از علم و عرفان و فلسفه بگریز و با جهل عمر بگذران که این انحراف است. مى‌گویم کوشش و مجاهده کن که انگیزه الهى و براى دوست باشد و اگر عرضه کنى براى خدا و تربیت بندگان او باشد نه براى ریا و خودنمایى که خداى نخواسته جزء علماى سوء شوى که بوى تعفن‌شان اهل جهنم را بیازارد.

آنان که او را یافتند و عشق او دارند انگیزه‌اى جز او ندارند و با این انگیزه همه اعمالشان الهى است. جنگ و صلح و شمشیر زدن و نبرد کردن و هر چه تصور کنى ضربه على یوم الخندق الفضل من عباده الثقلین . اگر انگیزه الهى نبود گر چه فتح بزرگ از آن حاصل شود پشیزى فضلیت ندارد. گمان نشود که مقام اولیا خصوصاً ولى‌الله اعظم علیه و على اولاده الصلوات والسلام به این جا ختم مى‌شود. قلم جرات ندارد که پیش رود و بیان طاقت ندارد که شرح دهد. و با محجوبان ما محجوبان چه گوییم و خود ما چه مى‌دانیم که گوییم و آنچه هست گفتنى نیست و از افق وجود ما برتر است ولى باشد که یاد حبیب و ذکر او در دل و جان اثرى کند هر چند از آن خبرى دریافت نشود همچون‌