آه سرد - سروش، محمد على - الصفحة ٥٢ - 3 تسلى دادن خود با آرزوهايى دست نيافتنى

حسرت ، تمام وجود آنها را فرا مى گيرد ؛ حسرت از اين كه چگونه با پيروى از غير خدا، امكان رشد و تكامل را از دست دادند . امّا چه فايده كه چنين حسرتى ، بيهوده است ؛ چون ديگر جا و فرصتى براى جبران نيست و براى هميشه ، در عذاب خواهند ماند. مانند چنين آرزوهايى در آيات ديگر قرآن كريم نيز به وفور ، ديده مى شوند . [١] اين آرزوها مخصوص روز قيامت نيست ؛ بلكه افرادى كه در اين دنيا نيز دچار حسرت زدگى مى شوند ، معمولاً چنين آرزوهاى ناممكنى مى كنند. مثلاً آرزو مى كنند كه : «اى كاش بتوانم به دوران جوانيم برگردم!» يا «اى كاش دوباره مادرم زنده مى شد» و ... شاعرى اين حالت حسرت زدگان را به خوبى توصيف كرده است: اين چه حالت بود كه اهل زمين از فراق گذشته ها غمگين هر زمان از گذشته ياد كنند وز غم حال ، بانگ و داد كنند كارشان غير آه و حسرت نيست هيچشان از زمانه عبرت نيست آن يكى در بهار بُرنايى در كمالِ جمال و زيبايى مى خورد بهر كودكى افسوس از تأسّف كند قيافه عبوس كه چه خوش بود كودكى كه گذشت مژده ام ده كه آن زمانه برگشت و آن دگر از شباب كرده عبور داده از كف نشاط عقل و شعور ديده آن سخت راه ناهموار آرزوى شباب كرده شعار كه چه شد روزگار بُرنايى تا كشم سر به عشق و رسوايى آنچه ديدم به غالب احوال همه در اختيار وهم و خيال هيچ كس فكر نقد حال نبود حالشان جز غم و ملال نبود . [٢]