آه سرد - سروش، محمد على - الصفحة ١٧٠
را شاد مى كند. كار، كارخانه سازندگى و تربيت و تعالى بخش احساسات انسانى است. ٣ . تمركز قوّه خيال: در هنگام بيكارى، پرنده خيال ، به هر سو پرواز مى كند و انسان را به دنبال خود مى كشاند و چه بسا كه او را به سمت افكار و اوهام فاسد و شيطانى رهنمون شود. چنان كه گفته اند ، اگر نفس خود را به كارى مشغول نكنى، او تو را مشغول مى كند. امّا آن كس كه به كارى مشغول است، اگر فكر خويش را در آن كار متمركز كند ، خيال خود را نيز متمركز مى سازد. ٤ . احساس عزّت نفس: كسى كه كار مى كند و دستش را به روى ديگران دراز نمى كند ، احساس عزّت و كرامت نفس مى كند، هر چند درآمد او اندك باشد و يك زندگى معمولى اى داشته باشد. امام على عليه السلام به كارهاى سخت ، تن مى داد . چاه و قنات حفر مى كرد، باغبانى مى كرد، حتى به ازاى دريافت مزد و اجرت ، براى ديگران كار مى كرد . اين كارها را انجام مى داد تا عزّت نفس خود را حفظ كند و دست نياز ، به سوى ديگران دراز نكند . {-٤-}
[١] سوره نجم ، آيه ٣٩ .[٢] عيون الحكم والمواعظ ، ص ١٢٢ .[٣] اخلاق در قرآن ، ج ٢ ، ص ١٩٨ .[٤] تعليم و تربيت اسلامى، ص ٤٢٤ .