در بيان ديگر ، خطاب به همه انسان ها فرمود: يابنَ آدَمَ ما كَسَبتَ فَوقَ قُوتِكَ فَأنتَ فيهِ خازِنٌ لِغَيرِكَ . [١] اى فرزند آدم! آنچه بيش از مقدار خوراك [و نياز] خودت به دست مى آورى، انباردار ديگران هستى. اگر ما بنا را بر اهمالكارى و تسامح بگذاريم، ابتدا وظيفه اى را ترك كرده ايم و بعد ، وظيفه ديگرى را . در اين حال ، ملكه گناه ، در ما تقويت مى گردد و ديگر مبارزه با نفس ، مشكل خواهد شد . به طور كلى، به عقب انداختن كارها از سه ناراحتى نشئت مى گيرد:

يك . احساس خودكم بينى

در مواقعى كه فرد ، احساس خودكم بينى مى كند، شخصيت خود را در جايگاهى پايين تر از آنچه هست مى بيند ، به همين جهت ، دچار ناراحتى شده ، اعتماد به نفس خود را از دست مى دهد و احساس بى ارزشى مى كند. كسى كه در ارزش وجودى خود شك مى كند ، طبيعى است كه آمادگى انجام دادن كارهاى خوب را ندارد. چنانچه امام على عليه السلام فرموده است: مَن هانَت عَلَيهِ نَفسُهُ فَلا تَرجُ خَيرَهُ . [٢] كسى كه احساس بى ارزشى مى كند ، كار خيرى را از او انتظار نداشته باش. بيشتر كسانى كه مرتكب اهمال كارى مى شوند ، تصوّر مى كنند كه توانايى انجام دادن آن كار را ندارند و در برابر وظيفه اى كه بر عهده آنها قرار گرفته ، ضعيف و زبون اند و يا اگر هم توانايى انجام دادن آن را دارند ، نمى توانند در حدّ انتظار و مطلوب آن را به پايان برسانند .

[١] رفتارى است فراگير كه بين افراد جامعه ، در سطوح Procrastination[٢] روان شناسى اهمالكارى ، ص ٢٠٩ .[٣] بحار الأنوار ، ج ٧٧ ، ص ٧٥ ، ح ٣ .[٤] همان ، ج ٧٣ ، ص ٧٥ ، ح ٣٩ .[٥] همان ، ج ٧٨ ، ص ١٦٤ ، ح ١ .[٦] روان شناسى اهمالكارى، ص ٢٢[٧] غرر الحكم ، ح ٤٤٧١ .[٨] غرر الحكم ، ح ٣٩٦٨ .[٩] نهج البلاغة ، حكمت ٢٣٩ .[١٠] الكافى ، ج ٥ ، ص ٨٥ ، ح ٤ .[١١] غرر الحكم ، ح ١٧٦٠ .[١٢] ره توشه، ج ١ ، ص ٤٤ ـ ٤٥ .[١٣] تفسير العيّاشى ، ج ١ ، ص ٧٢ ، ح ١٤٤ .[١٤] الجامع الصغير ، ج ١ ، ص ١٦٠ ، ح ١٠٥٨ .[١٥] نهج البلاغة ، حكمت ٤٢٩ .[١٦] نهج البلاغة ، نامه ٣١ .[١٧] نهج البلاغة ، ص ٥٠٣ ، ح ١٩٢ .[١٨] غرر الحكم ، ح ٥٦٥٧ .[١٩] روان شناسى اهمالكارى ، ص ٧٦ ـ ٧٧ .