آه سرد - سروش، محمد على - الصفحة ١٢٢ - 8 بهره نبردن از تجربههاى ديگران

دچار اشتباه و شكست مى شوند ؛ چون به نتايج كار، ناآگاه اند . حضرت على عليه السلام فرمود: مَن غَني عَنِ التَّجارِبِ عَميَ عَن العَواقِبِ . [١] كسى كه خود را از تجربه ديگران بى نياز بداند، نسبت به نتايج و پايان كارش نابينا خواهد بود. آيا يك فرد نابينا مى تواند مسير خود را شناخته ، به خوبى و درستى در آن گام بردارد؟ مسلما خير! پس خردمندان هوشيار ، همواره تجربه هاى ديگران را مغتنم شمرده، از آنها بهره بردارى مى كنند تا در زندگى ، كمتر دچار خطا و لغزش شوند. لذا اين افراد ، كمتر گرفتار حسرت خواهند شد. در حقيقت ، استفاده از تجربه ديگران ، اضافه كردن عمر و تجربه آنها به عمر و تجربه خويش است. حضرت على عليه السلام فرموده است: مَن قَلَّت تَجرِبَتُهُ خُدِع . مَن كَثُرَت تَجرِبَتُهُ قَلَّت غُرَّتُهُ . [٢] كسى كه تجربه اش كم است ، فريب مى خورد. [٣] و كسى كه تجربه زياد دارد ، كمتر دچار غفلت و فريب مى شود. از طرفى ديگر ، اگر كسى مشورت و پند و اندرز فرد خيرخواه و باتجربه اى را بشنود ، ولى به آن ، جامه عمل نپوشاند و برخلاف آن عمل كند ، دچار حسرت زيادى خواهد شد. امام على عليه السلام فرمود: فإِنَّ مَعصيَةَ النّاصِحِ الشَّفيقِ العالِمِ المُجَرَّبِ تُورِثُ الحَسرَةَ وَتُعقِبُ