آه سرد
(١)
حسرت چيست؟
١٣ ص
(٢)
جمعبندى
١٧ ص
(٣)
تحليل ماهيت حسرت
١٨ ص
(٤)
1 حسرت، نوعى غم است
٢٠ ص
(٥)
2 تفكر معطوف به زمان گذشته
٢١ ص
(٦)
3 احساس خسران
٢٤ ص
(٧)
4 خود ملامتگرى
٣٠ ص
(٨)
5 استيصال و درماندگى
٣٥ ص
(٩)
نتيجهگيرى
٣٦ ص
(١٠)
كنترل كننده حسرت در مغز
٣٧ ص
(١١)
فرايند حسرت
٣٨ ص
(١٢)
رابطه نگرش و حسرت
٤٢ ص
(١٣)
اندازه حسرت
٤٤ ص
(١٤)
عزت نفس و حسرت
٤٥ ص
(١٥)
تفكر خلاف واقع و حسرت
٤٥ ص
(١٦)
1 دست گزيدن
٥١ ص
(١٧)
2 دست بر دست ساييدن
٥١ ص
(١٨)
3 تسلى دادن خود با آرزوهايى دست نيافتنى
٥١ ص
(١٩)
4 لب گزيدن يا گرفتن
٥٣ ص
(٢٠)
5 دست بر بنا گوش نهادن
٥٣ ص
(٢١)
6 سرانگشت گزيدن
٥٣ ص
(٢٢)
7 اشك ريختن
٥٣ ص
(٢٣)
8 خشك شدن كام
٥٣ ص
(٢٤)
9 آه كشيدن
٥٣ ص
(٢٥)
10 دست بر سر نهادن
٥٤ ص
(٢٦)
موضوعات حسرت
٥٤ ص
(٢٧)
1 تلف كردن عمر
٥٦ ص
(٢٨)
2 از دست دادن جوانى
٥٦ ص
(٢٩)
3 از دست دادن سلامتى
٥٧ ص
(٣٠)
4 ترك ياد خدا و ائمه عليهم السلام
٥٨ ص
(٣١)
5 ترك زيارت امام عليه السلام
٥٨ ص
(٣٢)
6 ترك فراگيرى قرآن
٥٩ ص
(٣٣)
7 ادب نشدن به آداب الهى
٦٠ ص
(٣٤)
8 تمرد از ولايت ائمه اطهار عليهم السلام
٦١ ص
(٣٥)
9 ترك اخلاص
٦٣ ص
(٣٦)
10 يارى نكردن امام
٦٤ ص
(٣٧)
11 پذيرش ولايت امام جائر
٦٤ ص
(٣٨)
12 هزينه كردن مال براى نابودى دين
٦٥ ص
(٣٩)
13 ضايع كردن نعمت
٦٦ ص
(٤٠)
14 ارتكاب گناهان
٦٦ ص
(٤١)
15 مسخره كردن پيامبران
٦٧ ص
(٤٢)
1 پيامدهاى جسمانى
٦٩ ص
(٤٣)
2 پيامدهاى روانى
٧٠ ص
(٤٤)
عوامل حسرت
٧٢ ص
(٤٥)
1 غفلت و جهل
٧٣ ص
(٤٦)
2 عمل نكردن به علم
٨١ ص
(٤٧)
3 دنيادوستى
٨٥ ص
(٤٨)
4 اهمالكارى
٩١ ص
(٤٩)
يك احساس خودكمبينى
١٠٠ ص
(٥٠)
دو پرتوقعى
١٠١ ص
(٥١)
سه كمتحملى
١٠٢ ص
(٥٢)
5 آرزوهاى طولانى
١٠٣ ص
(٥٣)
تفاوت اميد و آرزو
١٠٦ ص
(٥٤)
6 نداشتن نظم و برنامهريزى در زندگى
١٠٩ ص
(٥٥)
7 ترس
١١٤ ص
(٥٦)
8 بهره نبردن از تجربههاى ديگران
١٢١ ص
(٥٧)
9 از دست دادن فرصت
١٢٤ ص
(٥٨)
10 حسد
١٢٦ ص
(٥٩)
11 كم رويى
١٢٩ ص
(٦٠)
الف - درك مثبت از خويشتن
١٣٩ ص
(٦١)
ب - خويشتنپذيرى
١٤٣ ص
(٦٢)
ج - بخشش و رهايى
١٤٩ ص
(٦٣)
مراحل بخشش
١٥٠ ص
(٦٤)
د - افزايش سطح تحمل پذيرى
١٥٢ ص
(٦٥)
ه - پرهيز از مقايسه خود با ديگران
١٥٧ ص
(٦٦)
و - شناخت هدف و مراحل آن
١٥٩ ص
(٦٧)
1 تمركز و تفكر
١٦٠ ص
(٦٨)
2 مطالعه
١٦٠ ص
(٦٩)
3 مشاوره
١٦٠ ص
(٧٠)
انتخاب هدف
١٦١ ص
(٧١)
زمان بندى
١٦١ ص
(٧٢)
تصميمگيرى
١٦٢ ص
(٧٣)
ز - استفاده از فرصتهاى زندگى
١٦٣ ص
(٧٤)
ح - كار و كوشش
١٦٧ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص

آه سرد - سروش، محمد على - الصفحة ٤٣ - رابطه نگرش و حسرت

علم به آنها داده شده» ، اين نتيجه مهم به دست مى آيد كه مبناى دنياطلبى ، چيزى جز «جهل» نيست. بنا بر اين ، هر چه شناخت و دانش فرد ، كامل تر و صحيح تر باشد ، حسرت وى نيز كمتر خواهد بود. امام صادق عليه السلام ، در رابطه با جهل و ارتباط آن با حسرت مى فرمايد: إِنَّ الحَسرَةَ... كُلَّهُ لِمَن لَم يَنتَفِع بِما أبصَرَهُ وَلَم يَدرِ ما الأمرُ الَّذي هوَ عَلَيهِ مُقيمٌ، أ نفَعٌ لَهُ أم ضَرٌّ... . [١] همه حسرت براى كسى است كه از آنچه بينايش مى كند ، نفعى نبرد و موقعيتى كه در آن به سر مى برد را درك نكند كه آيا نفعى برايش دارد يا براى او مضر است؟ روايت شده هنگامى كه بار جنس بزّازىِ متعلّق به حضرت امام جواد عليه السلام ـ كه قيمت فراوانى داشت ـ را مى آوردند ، در بين راه ، راهزن ها آن را ربودند . شخصى كه بار را مى آورد به حضرت گزارش داد. حضرت با خط خويش نوشت: «جان و دارايى ما از بخشش هاى گواراى خداست و به عنوان عاريه ، سپرده اوست، تا آن جايى كه از آن بهره مند شويم ، مايه خوشى و شادى است، و آنچه را هم بِبَرند ، اجر است و ثواب. پس هر كس جَزَعش بر صبرش غالب گردد ، اجرش ضايع شود و پناه بر خدا از آن!» . [٢] چنانچه ملاحظه كرديد ، امام جواد عليه السلام از چنان بينش و علم و نگرش الهى والايى برخوردار است كه به جاى حسرت و آه كشيدن به خاطر از دست دادن دارايى و اموالِ به سرقت رفته، اين چنين بر احساسات و عواطف خويش تسلّط داشته و صبر بر مصائب دارد و به اجر و ثواب خداوند ، اميدوار است . بنا بر اين ، نگرش فرد در تجربه حسرت ، بسيار نقش دارد.


[١] الكافى ، ج ٢ ، ص ٤١٩ ، ح ١ ؛ المحاسن ، ص ٢٥٢ ، ح ٢٧٤ .[٢] ر . ك : بحار الأنوار ، ج ٥٠، ص ١٠٣ ؛ تحف العقول ، ص ٤٥٦ .