آه سرد
(١)
حسرت چيست؟
١٣ ص
(٢)
جمعبندى
١٧ ص
(٣)
تحليل ماهيت حسرت
١٨ ص
(٤)
1 حسرت، نوعى غم است
٢٠ ص
(٥)
2 تفكر معطوف به زمان گذشته
٢١ ص
(٦)
3 احساس خسران
٢٤ ص
(٧)
4 خود ملامتگرى
٣٠ ص
(٨)
5 استيصال و درماندگى
٣٥ ص
(٩)
نتيجهگيرى
٣٦ ص
(١٠)
كنترل كننده حسرت در مغز
٣٧ ص
(١١)
فرايند حسرت
٣٨ ص
(١٢)
رابطه نگرش و حسرت
٤٢ ص
(١٣)
اندازه حسرت
٤٤ ص
(١٤)
عزت نفس و حسرت
٤٥ ص
(١٥)
تفكر خلاف واقع و حسرت
٤٥ ص
(١٦)
1 دست گزيدن
٥١ ص
(١٧)
2 دست بر دست ساييدن
٥١ ص
(١٨)
3 تسلى دادن خود با آرزوهايى دست نيافتنى
٥١ ص
(١٩)
4 لب گزيدن يا گرفتن
٥٣ ص
(٢٠)
5 دست بر بنا گوش نهادن
٥٣ ص
(٢١)
6 سرانگشت گزيدن
٥٣ ص
(٢٢)
7 اشك ريختن
٥٣ ص
(٢٣)
8 خشك شدن كام
٥٣ ص
(٢٤)
9 آه كشيدن
٥٣ ص
(٢٥)
10 دست بر سر نهادن
٥٤ ص
(٢٦)
موضوعات حسرت
٥٤ ص
(٢٧)
1 تلف كردن عمر
٥٦ ص
(٢٨)
2 از دست دادن جوانى
٥٦ ص
(٢٩)
3 از دست دادن سلامتى
٥٧ ص
(٣٠)
4 ترك ياد خدا و ائمه عليهم السلام
٥٨ ص
(٣١)
5 ترك زيارت امام عليه السلام
٥٨ ص
(٣٢)
6 ترك فراگيرى قرآن
٥٩ ص
(٣٣)
7 ادب نشدن به آداب الهى
٦٠ ص
(٣٤)
8 تمرد از ولايت ائمه اطهار عليهم السلام
٦١ ص
(٣٥)
9 ترك اخلاص
٦٣ ص
(٣٦)
10 يارى نكردن امام
٦٤ ص
(٣٧)
11 پذيرش ولايت امام جائر
٦٤ ص
(٣٨)
12 هزينه كردن مال براى نابودى دين
٦٥ ص
(٣٩)
13 ضايع كردن نعمت
٦٦ ص
(٤٠)
14 ارتكاب گناهان
٦٦ ص
(٤١)
15 مسخره كردن پيامبران
٦٧ ص
(٤٢)
1 پيامدهاى جسمانى
٦٩ ص
(٤٣)
2 پيامدهاى روانى
٧٠ ص
(٤٤)
عوامل حسرت
٧٢ ص
(٤٥)
1 غفلت و جهل
٧٣ ص
(٤٦)
2 عمل نكردن به علم
٨١ ص
(٤٧)
3 دنيادوستى
٨٥ ص
(٤٨)
4 اهمالكارى
٩١ ص
(٤٩)
يك احساس خودكمبينى
١٠٠ ص
(٥٠)
دو پرتوقعى
١٠١ ص
(٥١)
سه كمتحملى
١٠٢ ص
(٥٢)
5 آرزوهاى طولانى
١٠٣ ص
(٥٣)
تفاوت اميد و آرزو
١٠٦ ص
(٥٤)
6 نداشتن نظم و برنامهريزى در زندگى
١٠٩ ص
(٥٥)
7 ترس
١١٤ ص
(٥٦)
8 بهره نبردن از تجربههاى ديگران
١٢١ ص
(٥٧)
9 از دست دادن فرصت
١٢٤ ص
(٥٨)
10 حسد
١٢٦ ص
(٥٩)
11 كم رويى
١٢٩ ص
(٦٠)
الف - درك مثبت از خويشتن
١٣٩ ص
(٦١)
ب - خويشتنپذيرى
١٤٣ ص
(٦٢)
ج - بخشش و رهايى
١٤٩ ص
(٦٣)
مراحل بخشش
١٥٠ ص
(٦٤)
د - افزايش سطح تحمل پذيرى
١٥٢ ص
(٦٥)
ه - پرهيز از مقايسه خود با ديگران
١٥٧ ص
(٦٦)
و - شناخت هدف و مراحل آن
١٥٩ ص
(٦٧)
1 تمركز و تفكر
١٦٠ ص
(٦٨)
2 مطالعه
١٦٠ ص
(٦٩)
3 مشاوره
١٦٠ ص
(٧٠)
انتخاب هدف
١٦١ ص
(٧١)
زمان بندى
١٦١ ص
(٧٢)
تصميمگيرى
١٦٢ ص
(٧٣)
ز - استفاده از فرصتهاى زندگى
١٦٣ ص
(٧٤)
ح - كار و كوشش
١٦٧ ص
 
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص

آه سرد - سروش، محمد على - الصفحة ٧٤ - 1 غفلت و جهل

زمينه هاى ديگرى نيز براى رسيدن به مقصد ، لازم است كه بيدارى، توجّه و غافل نبودن از استعدادها، توانمندى ها و امكانات ، يكى از آنهاست. كسى كه غولِ غفلت ، به او مجال نمى دهد كه از بستر بى توجّهى و خواب آلودگى برخيزد و ببيند كه در اطراف او چه مى گذرد، خودش كجاست، به كجا بايد برود، او را به كجا مى برند و... به يقين ، گرفتار خُسرانِ از دست دادن سرمايه و در نهايت ، اسير حسرت و ندامت خواهد شد. قرآن كريم «غفلت» را به عنوان عامل حسرتْ معرفى نموده است: «وَ أَنذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِىَ الْأَمْرُ وَ هُمْ فِى غَفْلَةٍ وَ هُمْ لاَ يُؤْمِنُونَ . [١] در [اى پيغمبر!] آنان را از روز حسرت بترسان ؛ آن گاه كه داورى انجام گيرد و حال آن كه آنها [اكنون] غفلت اند و سرِ ايمان آوردن ندارند» . آن وقت از سعادت هميشگى و واقعى ـ كه آرزوى هر فردى است ـ ، جدا مى گردند . پس حسرتى مى خورند كه با هيچ ميزانى نمى توان اندازه گيرى اش كرد و اين ، بدان جهت است كه در دنيا غافل بودند و راهى كه ايشان را مستقيما به همان آرزو مى رسانيد (يعنى راه ايمان به خدا) [٢] ترك گفته و راه مخالف آن را ـ كه راه شرك بود ـ پيمودند. حضرت على عليه السلام نيز مى فرمايد: فَيا لَها حَسرَةً عَلى كُلِّ ذي غَفلَةٍ ، أن يَكونَ عُمُرُهُ عَلَيهِ حُجَّةً، وأن تُؤدّيَهُ أيّامُهُ إلى الشَّقوَةِ . [٣] واى بر غفلت زده اى كه عمرش بر ضد او گواهى مى دهد، و روزگار


[١] سوره مريم ، آيه ٣٩ .[٢] خلاصه تفاسير ، ص ٦٥٢ .[٣] نهج البلاغة ، خطبه ٦٤ ؛ الكافى ، ج ١ ، ص ٢٩٩ ح ٦ ؛ غرر الحكم ، ح ٦٥٧١ .