حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٧ - درآمد

[جلد سوم‌]

درآمد

مطالعات حديثى شيعيان در دوران معاصر، از رشد فزاينده‌اى نسبت به دوره‌هاى قبل، برخوردار بوده است. اسباب و زمينه‌هاى اين رشد را بايد در دو گزينه جستجو كرد: يكى، تحوّلات جهانى و ديگرى، پيروزى انقلاب اسلامى در ايران.

اگر شروع دوره معاصر حديث شيعه را زمان درگذشت ميرزا حسين نورى (م ١٣٢٠ ق)، نويسنده مستدرك الوسائل بدانيم، مى‌توان اين يك صد و اندى سال را به دو مرحله پيش از پيروزى انقلاب اسلامى در ايران و پس از آن، تقسيم كرد.

پيش از انقلاب ايران، يعنى قبل از سال هزار و چهارصد قمرى، فعّاليت‌هاى حديثى شيعيان، در چند زمينه، متمركز بود كه ادامه فعّاليت‌هاى مشابه در قرون قبلْ به شمار مى‌روند. اين فعّاليت‌ها عمدتاً در ايران و عراق، صورت گرفته‌اند و در اين محورها قابل دسته‌بندى‌اند:

١. تدوين «مجامع حديثى»، از قبيل:

- مستدرك الوسائل، ميرزا حسين نورى (م ١٣٢٠ ق)؛

- جامع أحاديث الشيعة، زير نظر آية اللَّه بروجردى (م ١٣٨٣ ق).

٢. تدوين «موسوعه‌هاى رجالى»، از قبيل:

- تنقيح المقال فى علم الرجال، شيخ عبد اللَّه مامقانى (م ١٣٥١ ق)؛

- الموسوعة الرجالية، آية اللَّه حاج آقا حسين بروجردى (م ١٣٨٣ ق)؛

- معجم رجال الحديث، آية اللَّه سيّد ابو القاسم خويى (م ١٤١١ ق)؛