حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٧٩ - ٣ بعد جهادى

همچنين در كتب حديثى، ١١٨ روايت از امامان معصوم عليهم السلام نقل كرده كه بسيارى از آنها داراى مضامين بلند است و اين، خود، از شخصيت علمى وى حكايت مى‌كند.[١] از سوى ديگر، امام هادى عليه السلام ابو حمّاد رازى را به هنگام مواجهه با مشكلات دينى، به عبد العظيم ارجاع مى‌دهد:

يا أبا حمّاد، إذا أشكل عليك شى‌ءٌ من أمر دينك بناحِيَتك، فسَلْ عنه عبدالعظيم بن عبد اللَّه الحسنىّ، واقرأه منّى السلام.[٢]

اى ابو حمّاد! هنگامى كه در منطقه محل زندگى‌ات، با مشكلات دينى روبه‌رو شدى، از عبد العظيم حسنى بپرس و سلام مرا به وى برسان.

٣. بُعد جهادى‌

گستره مبارزه و جهاد حضرت عبد العظيم را از اين موارد مى‌توان به دست آورد:

يك. هجرت پنهانى به رى؛

دو. زندگى مخفى در رى؛

سه. نام و نسبش، تنها به هنگام غسل دادن وى از روى نوشته‌اى كه در جيبش بود، آشكار شد؛

چهار. برخى از محقّقان، مرگ او را شهادت دانسته‌اند.

نجاشى در اين باره نوشته است:

عبد العظيم براى فرار از حكومت، وارد شهر رى شد و در زيرزمين خانه يكى از شيعيان در «سكة الموالى»، سكونت يافت. در آن سرداب، خداوند را عبادت مى‌كرد، روزها روزه مى‌گرفت و شب‌ها به شب‌زنده‌دارى اشتغال داشت. وى در آن جا بيمار شد و سپس از دنيا رفت. چون لباس‌هايش را براى غسل دادن درآوردند، در جيبش نوشته‌اى پيدا شد كه نسب وى بدين شرح در آن‌

[١]. ر. ك: مسند عبد العظيم عليه السلام، از مجموعه آثار منتشر شده منشورات كنگره.

[٢]. خاتمة مستدرك الوسائل، ج ٤، ص ٤٠٦.