حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٦٨ - ب بررسى كتاب«أخبار الزينبات»

ثانياً: ظاهر، آن است كه مرحوم علّامه تهرانى، متن كتاب را نديده است، چنان كه در تفاوت دو چاپ، تعبير «كما قيل‌» آورده است.

ثالثاً: چاپ شدن اين كتاب در مصر به سال ١٣٣٣ ق- كه آقا بزرگ تهرانى از آن خبر داده و به نوشته‌هاى ديگران نيز راه يافته- اساسى ندارد؛ زيرا نخستين كسى كه اين كتاب را به طبع رسانده، حسن محمّد قاسم مصرى است كه چاپ او به سال ١٣٥٣ ق، است و پيش از آن هم چاپ نشده است و اگر گفته شود كه آقاى حسن محمّد قاسم، يك‌بار به سال ١٣٣٣ ق، آن را به چاپ رسانده، اين با سال زندگانى وى نمى‌سازد؛ زيرا سال ولادت او ١٣١٨ ق است و بايد بپذيريم كه در هنگام طبع كتاب، پانزده سال داشته است!

رابعاً: در الذريعة، سهو ديگرى رخ داده كه به نوشته آقاى حَسّون نيز راه يافته است و آن، اين كه فرموده است: «وعبّر عنه بالثبت المصان بأخبار الزينبات‌» و اين عبارت، گوياى آن است كه نام كتاب، چنين است، در حالى كه حسن محمّد قاسم مى‌گويد كه نويسنده كتاب الثبت المصان، اين اثر را به أخبار الزينبات ناميده است. به هرحال، اين، نخستين گزارش از چاپ اين كتاب است.

گزارش دوم را جناب آقاى عبد الجبّار رفاعى در كتاب معجم ما كتب عن الرسول و أهل البيت آورده است. عبارت ايشان چنين است:

أخبار الزينبات، أو السيدة زينب، للعبيدلى النسابة السيّد يحيى بن الحسن بن جعفر بن عبيد اللَّه الأعرج بن الحسينى الأصغر بن السجّاد عليه السلام (٢١٤- ٢٧٧ ق)، طبع فى مصر: ١٣٣٣ ق و ١٣٥٣ ق.

كما نشر هذه الرسالة: محمّد سعيد الطريحى فى مجلة الموسم، مج ١: ع ٤ (١٩٨٩ م- ١٤١٠ ق)، ص ١١٤٢- ١١٥٥.[١]

اين اطلاعات، مربوط به چاپ اين كتاب بود.

[١]. معجم ما كتب عن الرسول و أهل البيت، ج ٧، ص ٧١- ٧٢( ش ١٧١٨٦).