حديث پژوهى - مهريزى، مهدى - الصفحة ٢٢٢ - ١٧ مقدمه و تقريظ بر تكمله«منهاج البراعة»

مقدّمه علّامه شعرانى و تصحيح و حواشى سيّد ابراهيم ميانجى، از سوى كتاب‌فروشى اسلاميه در سال ١٣٨٠ ق، در چهار جلد، منتشر شده است.

اين مقدّمه، دوازده صفحه است كه با حروف، شماره‌گذارى شده است. اين مقدّمه، در كتاب فرزانه ناشناخته نيز درج شده است.[١] علّامه شعرانى در اين مقدّمه، از صحّت و انتساب مطالب نهج البلاغه و نيز نسبت آن به گردآورنده، دفاع مى‌كند. نخست يادآورى مى‌كند كه افراد بسيارى پيش از سيّد رضى، به جمع‌آورى خطبه‌هاى امير مؤمنان عليه السلام اقدام كرده‌اند و سپس دليل ابن ابى الحديد را بر انتساب اين خطبه‌ها و رسائل به امير مؤمنان عليه السلام بازگو مى‌كند و در ادامه، از چند ايرادى كه در دوران معاصر، بويژه المقتطف بر نهج البلاغه صورت گرفته، ياد كرده و پاسخ مى‌دهد.

عناوين ايرادهاى پاسخ داده شده، عبارت‌اند از:

- نهج البلاغه، حاوى اخبار غيبى است؛

- معارف بلندى در آن آمده كه با استدلال‌هاى فلسفى و منطقى، سازگار است و در آن عصر، رايج نبوده است؛

- از واژه معلول- كه اصطلاحى فلسفى است- استفاده شده و در آن عصر، رواج نداشته است؛

- واژه ازل و ازليه، در عربى به معناى قدم نيست؛

- نسخه‌اى از نهج البلاغه در سال ٨٥٨ ق، يافت شده كه كمتر از اين نهج البلاغه است.

علّامه شعرانى، به زيبايى و اتقان، اين ايرادها را پاسخ گفته است.

در آخر، اشاره مى‌كند: اين مقدّمه، تلخيص رساله‌اى است كه سابقاً در صحّت و اعتبار كتاب نهج البلاغه نوشته‌ام.

شايسته است كه اين رساله مفصّل، به‌دست آيد و به چاپ برسد.

١٧. مقدّمه و تقريظ بر تكمله «منهاج البراعة»

منهاج البراعة، شرحى از مرحوم ميرزا حبيب اللَّه خويى است كه در چهارده جلد منتشر شده است؛ ولى شارح، موفّق به اتمام شرح نشد. استاد حسن حسن‌زاده آملى، اين شرح‌

[١]. فرزانه ناشناخته، ص ٧٢٣- ٧٣٢.