١٢٦٢.امام كاظم عليه السلام ـ در بيان ذكر سجده شكر ـ :بار خدايا! تو را ـ به حقّ وعده اى[١] كه به دوستانت داده اى و متعهّد شده اى كه آنان را بر دشمن خودت و دشمن آنان پيروز گردانى ـ سوگند مى دهم كه بر محمّد و خاندان محمّد كه حافظانِ [دين و شريعت تو و امانتدارانت] هستند ، درود فرستى . بار خدايا! آسانى پس از دشوارى [و فَرَج بعد از شدّت ]را از تو مسئلت مى كنم (سه بار) .

١٢٦٣.امام رضا عليه السلام ـ از جمله دعاهايى كه به خواندن آن براى صاحب الأمر عليه السلام دستور مى داد ـ :بار خدايا! دور گردان [بلاها را] از ولىّ خودت و جانشينت و حجّتت بر خَلقت و آن كه زبان گوياى توست و سخنگوى حُكم تو و ديده توست كه به اجازه تو مى نگرد و گواه تو بر بندگانت است و سَرور است و مجاهد ، و پناه برنده به توست و عبادت كننده تو . او را از شرّ هر آنچه آفريده اى و ساخته اى و پديد آورده اى و صورت بخشيده اى ، در پناه خود بدار و با نگهداشت خود ، او را از پيش رو و راست و چپ و بالاى سر و زير پايش نگه دار ؛ نگهداشتى كه هر كس را با آن حفظ كنى ، از بين نرود و با حفظ او [راه و رسم ]فرستاده خودت و پدران او را كه امامان تو و اركان دين تو هستند ، حفظ فرما و او را در وديعه خود گير ؛ وديعه اى كه [چون تو امانتدار آن هستى ، ]هرگز تباه نمى شود و او را در امان و زنهار ناشكستنى خويش و در پناه حمايت و قدرت مقهور ناشدنى خود ، قرار ده و با امان استوارت، او را امان ده ؛ امانى كه هر كس را بدان امان دهى ، هرگز تنها و بى ياور نماند و او را در سايه حمايت و رحمت خويش نگه دار ؛ سايه حمايتى كه هر كس در آن باشد ، گزندى نبيند . با يارى عزّتمند خويش ، او را يارى رسان و با سپاهِ همواره چيره ات، تأييدش فرما و با نيروى خويش ، او را نيرو بخش و [شكر] فرشتگانت را پشت سر او قرار ده و دوستدار او را دوست بدار و با دشمن او دشمن باش و زره محكم خويش را بر قامت او بپوشان و او را در حلقه اى از انبوه فرشتگان ، محفوظ بدار. بار خدايا! به وسيله او ، از هم گسيختگى[مان] را به پيوستگى و تفرقه و جدايى[مان] را به هم بستگى مبدّل گردان و ستم را نابود كن و عدل را آشكار گردان و زمين را به طول عمر او ، آراسته گردان و او را نصرت عطا فرما و از طريق ايجاد رعب [در دل دشمنانش] او را يارى و پيروزى ده و يارانش را قدرت بخش و كسانى را كه بى ياورش مى گذارند ، تنها گذار و هر كه را كمر به دشمنى او مى بندد ، نابود كن و هر كه را با او دغلى [و ناراستى] مى كند ، نابود ساز و سران و استوانه ها و اركان كفر را با دست او ، از ميان بردار و سردمداران گم راهى و بدعت گذاران و از بين برندگان سنّت [پيامبر] و تقويت كنندگان باطل را به وسيله او در هم شكن و جبّاران را به دست او خوار گردان و كافران و همه ملحدان را در شرق و غرب عالَم و خشكى و دريا و دشت و كوه ، به دست او هلاك گردان، تا جايى كه هيچ يك از آنان را نگذارى و نشانى از آنها بر جاى ننهى. بار خدايا! شهرهايت را از [لوث وجود] آنان پاك گردان و دل هاى بندگانت را از [آزار ]ايشان تسكين بده و به وسيله او (امام زمان) ، مؤمنان را بر سرير عزّت [و قدرت] بنشان و سنّت هاى فرستادگان را به دست او زنده بگردان و حكمت ها [و تعاليم] پيامبران را آموزش ده و از دين و احكامت ، آنچه را كه محو و تحريف گشته است ، به دست او تجديد گردان تا اين كه دينت را به وسيله او و با دست او ، دوباره نو و تازه و ناب و درست و عارى از كژى و بدعت سازى و ظلمت ستم را به نور عدالتش روشن گردانى و آتش هاى كفر را به دست او فرو نشانى و حق را كه پيچيده و مبهم گشته و عدالت را كه ناشناخته مانده است ، روشن سازى ؛ زيرا او ، بنده توست كه وى را براى خودت برگزيده اى و بر عالَم غيب خويش ، ترجيحش داده اى و از گناهان ، مصونش داشته اى و از هر گونه عيبى ، مبرّايش ساخته اى و از پليدى ، پاكش كرده اى و از آلودگى ، سالم نگهش داشته اى . بار خدايا! در روز قيامت و در روز فرا رسيدن آن هنگامه بزرگ ، ما براى او گواهى مى دهيم كه هيچ گناهى نكرد و هيچ معصيتى مرتكب نشد و كمترين طاعتى از طاعت تو را فرو نگذاشت و حرمت تو را زير پا ننهاد و هيچ فريضه اى از فرايض تو را تغيير نداد و هيچ شريعتى از شرايع تو را عوض نكرد و او هدايتگر و هدايت شده و پاك و پرهيزگار و پاكيزه و پسنديده و وارسته است . بار خدايا! به او و همسر و فرزندان و ذريّه و امّت و همه رعيّتش ، آن عطا فرما كه مايه روشنىِ ديدگان او و شادمانى جانش گردد و سراسر گيتى از نزديك و دور و قدرتمند و ضعيف را در قلمرو او در آور تا فرمان او بر هر فرمانى جارى گردد و با حقّ خود ، بر هر باطلى چيره آيد . بار خدايا! ما را به دست او ، سالك طريق هدايت و شاه راه راه ميانه ـ كه تند رونده پيش افتاده ، بدان باز مى گردد و واپس مانده ، به آن ملحق مى شود ـ قرار ده و قدرت فرمانبرى از او را عطايمان فرما و در پيروى از او استوارمان بدار و نعمت پيروى از او را به ما ارزانى دار. ما را در حزب او در آور و از آنان قرارمان ده كه فرمان او را بر پا مى دارند و در ركاب او شكيبايى مى ورزند و با خيرخواهى و خلوص نسبت به او ، خشنودى تو را مى جويند، تا اين كه روز قيامت ، ما را در زمره ياران و مددكاران و تقويت كنندگان قدرت و سلطنت او محشور فرمايى . بار خدايا! ما را در اين امر ، از هر گونه شك و شبهه و ريا و شهرت طلبى خالص گردان تا در آن ، جز به تو تكيه نكنيم و چيزى جز رضاى تو نطلبيم، تا اين كه ما را در جايگاه او قرار دهى و در بهشت ، ما را در كنار او جاى دهى . ما را از بى حوصلگى و تنبلى و سستى نگه دار و از كسانى قرارمان ده كه به واسطه آنان دينت را يارى مى دهى و يارى دادن به ولىّ خود را تقويت مى كنى. [بار خدايا!] ديگران را جايگزين ما مگردان ؛ زيرا قرار دادن ديگران به جاى ما، براى تو آسان ؛ امّا براى ما بسى گران است . بار خدايا! بر ولى عهدان وى و پيشوايان پس از او ، درود فرست و آنان را به آرمان هايشان برسان و بر عمرشان بيفزاى و يارى خود را به آنان افزون گردان و فرمان خود را كه به دست آنان سپرده اى ، برايشان به اتمام رسان و پايه هايشان را استوار بدار و ما را يار آنان و ياور دينت قرار بده ؛ زيرا ايشان معدن هاى كلمات تو و خزانه داران دانش تو و اركان توحيد تو و تكيه گاه هاى دين تو و زمامداران امر تو و بندگان منتخب تو و برگزيدگان از خَلق تو و اولياى تو و سلاله اولياى تو و برگزيدگان فرزندان پيامبران تو هستند . سلام و رحمت و بركات خدا بر او و آنان باد!

[١] واژه «إيوائك» ـ كه در متن عربى حديث آمده ـ ، از وأى به معناى وعده است . ايواء در لغت به اين معنا نيامده است ؛ امّا ذكر نكردن آن در كتاب هاى لغت ، به معناى نداشتن اين معنا نيست . البتّه احتمال دارد اين كلمه از «آوى فلانا» باشد كه به معناى پناه و جا دادن است . در اين صورت، وعده دهنده ، به خودش وعده مى دهد ، كه چنين معنايى بعيد است . در النهاية در تفسير حديث وهب كه در آن آمده : إنّ اللّه تعالى قال : إنّى أويت على نفسى أن أذكر من ذكرنى ، آمده است : قتيبى گفته است : اين اشتباه است ، مگر اين كه كلمه تصحيف شده باشد . درستش چنين است : وأيت (من الوأى) ، يعنى وعده. در اين صورت معنا چنين مى شود : جعلته وعدا على نفسى؛ به خودم وعده دادم . وعده اى كه خداوند متعال داده ، اين است : «خداوند به كسانى از شما كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده اند، وعده داده است كه حتما آنان را در زمين جانشين [خود ]كند ، همان گونه كه كسانى را كه پيش از آنان بودند، جانشين [خود] كرد ، تا آن دينى را كه برايشان پسنديده است ، به سودشان مستقر نمايد و ناامنى آنان را به امنيت تبديل كند ، [تا] مرا بپرستند و هيچ چيزى را برايم شريك نگيرند» (نور: آيه ٥٥) (مرآة العقول: ج ١٥ ص ١٣٥. نيز، ر.ك: بحار الأنوار: ج ١٠١ ص ٢٢١ و ملاذ الأخيار: ج ٩ ص ١٦٣).