رساله توضيح المسائل - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٤١٠
١٢. احكام جُعاله
(مسأله ١٨٤١) جعاله آن است كه انسان قرار بگذارد در مقابل كارى كه براى او انجام مى دهند مال معينى بدهد، مثلاً بگويد هر كس گمشده مرا پيدا كند، هزار تومان به او مى دهم و به كسى كه اين قرار را مى گذارد جاعل و به كسى كه كار را انجام مى دهد عامل مى گويند، و فرق بين جعاله و اينكه كسى را براى كارى اجير كنند، اين است كه در اجاره بعد از خواندن صيغه; اجير بايد عمل را انجام دهد و كسى هم كه او را اجير كرده اجرت را به او بدهكار مى شود، ولى در جعاله عامل مى تواند مشغول عمل نشود و تا عمل را انجام ندهد، جاعل بدهكار نمى شود.
(مسأله ١٨٤٢) جاعل بايد بالغ و عاقل باشد و از روى قصد و اختيار قرار داد كند و شرعاً بتواند در مال خود تصرف نمايد، بنابر اين جعاله آدم سفيهى كه مال خود را در كارهاى بيهوده مصرف مى كند و يا كسى از تصرف در مال خود ممنوع شده است صحيح نيست.
(مسأله ١٨٤٣) كارى را كه جاعل مى گويد براى او انجام دهند، بايد حرام نباشد و نيز بايد غرض عقلائى به آن تعلق گرفته باشد، پس اگر بگويد هر كس شراب بخورد، يا در شب به جاى تاريكى برود هزار تومان به او مى دهم، جعاله صحيح نيست.
(مسأله ١٨٤٤) اگر مالى را كه قرار مى گذارد بدهد معين كند مثلاً بگويد هر كس اتومبيل مرا پيدا كند، اين گندم را به او مى دهم، لازم نيست بگويد آن گندم مال كجاست و قيمت آن چيست. ولى اگر مال را معين نكند مثلاً بگويد كسى كه اتومبيل مرا پيدا كند ده من گندم به او مى دهم; احتياط آن است كه خصوصيات آن را معين نمايد.